معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز دین پژوهی و کارآمدی 2716-9812 6 1 2026 06 09 The Rights of Nature in Wartime: A Comparative Study Between Islamic and Christian Teachings حقوق طبیعت در شرایط جنگی: مطالعه تطبیقی میان آموزه‌های اسلامی و مسیحی 41 60 21733 10.22034/nrr.2026.70477.1566 FA حسن دلاوری مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم. حسن رضایی هفتادر دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران. سیده فاطمه بنی فاطمه دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران . Journal Article 2025 12 08 The rights of nature in wartime, as a significant ethical and juridical issue, occupy a prominent position in the religious teachings of Islam and Christianity, reflecting different approaches shaped by historical and cultural contexts. The main focus of this study is a comparative analysis of Islamic and Christian perspectives on the observance of nature’s rights during armed conflict, as well as an examination of the related intellectual developments. The aim of the research is to clarify the theoretical and practical frameworks of both religions in this domain and to identify points of convergence and divergence. The methodology is based on a content analysis of sacred texts, jurisprudential and theological works, and the views of prominent thinkers from both religious traditions, conducted textually and with consideration of historical context, in a descriptive-analytical approach.<br /><br /><br /><br />The findings indicate that, according to the Quran, Hadith, and the perspectives of Islamic jurists and scholars, the destruction of nature without necessity during wartime is considered undesirable. These teachings have remained remarkably consistent and continuous since the early Islamic period. Christian teachings, likewise, do not legitimize the destruction of nature in war, as reflected in sacred texts and subsequent theological interpretations. However, it should be noted that some biblical texts and interpretive perspectives in Christianity also reflect instances where environmental protection is not prioritized. حقوق طبیعت در شرایط جنگی، به عنوان یکی از مباحث مهم اخلاقی و فقهی، در آموزه‌های دینی اسلام و مسیحیت جایگاه ویژه‌ای دارد که با توجه به تفاوت‌های تاریخی و فرهنگی، رویکردهای متفاوتی را به نمایش می‌گذارد. مسئله اصلی این پژوهش، تحلیل تطبیقی نگرش‌های اسلام و مسیحیت نسبت به رعایت حقوق طبیعت در جنگ و بررسی تحولات فکری مرتبط با آن است. هدف پژوهش، تبیین چهارچوب‌های نظری و عملی هر دو دین در این حوزه و استخراج نقاط اشتراک و افتراق آن‌ها است. روش تحقیق، مبتنی بر تحلیل محتوای متون مقدس، کتب فقهی و الهیاتی و بررسی دیدگاه‌های متفکران برجسته در هر دو مکتب دینی به شکل متنی و با ملاحظه زمان به صورت توصیفی-تحلیلی می‌باشد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در اسلام از بین بردن طبیعت بدون ضرورت در شرایط خاص جنگی از نگاه آموزه های قرآن و حدیث و دیدگاه های فقیهان و اندیشمندان اسلامی ناپسند است. این آموزه‌ها از صدر اسلام تاکنون ثبات و استمرار قابل توجهی داشته‌اند. آموزه‌های مسیحی نیز در متون مقدس و دیدگاه های الهیاتی پس از آن نابودی طبیعت را در جنگ مشروع ندانسته‌اند. البته باید در نظر داشت که در متون مقدس و دیدگاه های تفسیری مسیحیت رویکرد عدم صیانت از محیط زیست نیز ملاحظه می شود. https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21733_28027c3e0ce601cbf627a67fb1f6ed75.pdf