معاونت پژوهشی دانشگاه تبریزدین پژوهی و کارآمدی2716-98126120260609The Epistemological Geometry Model of the Quran and Its Role in Making Contemporary Interpretation Efficient from the Perspective of the Supreme Leaderالگوی هندسه معرفتی قرآن و نقش آن در کارآمدسازی تفسیر معاصر از منظر شهید امام خامنهای «قدس سره»1202173110.22034/nrr.2026.71255.1584FAباقرریاحی مهراستاد یار گروه قرآن و مستشرقان ،مجتمع آموزش عالی امام خمینی (ره).جامعه المصطفی العالمیهJournal Article20260124در مواجهه با تحولات معرفتی و اجتماعی جهان معاصر، یکی از چالشهای اساسی مطالعات قرآنی، دستیابی به الگویی کارآمد برای فهم هدایتی و مسئلهمحور قرآن کریم است. در این میان، تبیین «الگوی هندسه معرفتی قرآن» از منظر مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) میتواند چارچوبی منسجم و کاربردی برای کارآمدسازی تفسیر معاصر فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفههای هندسه معرفتی قرآن و تحلیل نقش آن در ارتقای کارآمدی تفسیر تدبرمحور انجام شده است. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به بیانات مقام معظم رهبری، آیات قرآن، روایات اهلبیت (ع) و تفاسیر معتبر شیعه (المیزان، نمونه و مجمعالبیان) سامان یافته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هندسه معرفتی قرآن در اندیشه مقام معظم رهبری بر سه مؤلفه بنیادین استوار است: جامعیت معرفتی در پوشش ابعاد عقلی، اخلاقی و عملی حیات انسانی؛ نظاممندی و انسجام معارف قرآنی در جهت جلوگیری از فهم گزینشی و سطحی؛ و محوریت هدایت بهعنوان غایت نهایی و روح حاکم بر آموزههای قرآنی. این الگو، با تأکید بر تدبر، تقوا و پیوند معرفت و عمل، ضمن نفی تفسیر به رأی، زمینه استخراج الگوهای عملی برای هدایت فردی و اجتماعی را فراهم میسازد و تفسیر قرآن را از سطح فهم نظری به عرصه کاربست اجتماعی و تمدنی ارتقا میدهد. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که الگوی هندسه معرفتی قرآن، با تکیه بر مبانی تفسیری مقام معظم رهبری، ظرفیت بالایی برای کارآمدسازی تفسیر معاصر، پاسخگویی به نیازهای معرفتی جامعه اسلامی و تقویت نقش قرآن در هدایت اجتماعی و تمدنسازی اسلامی دارد.در مواجهه با تحولات معرفتی و اجتماعی جهان معاصر، یکی از چالشهای اساسی مطالعات قرآنی، دستیابی به الگویی کارآمد برای فهم هدایتی و مسئلهمحور قرآن کریم است. در این میان، تبیین «الگوی هندسه معرفتی قرآن» از منظر مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) میتواند چارچوبی منسجم و کاربردی برای کارآمدسازی تفسیر معاصر فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفههای هندسه معرفتی قرآن و تحلیل نقش آن در ارتقای کارآمدی تفسیر تدبرمحور انجام شده است. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به بیانات مقام معظم رهبری، آیات قرآن، روایات اهلبیت (ع) و تفاسیر معتبر شیعه (المیزان، نمونه و مجمعالبیان) سامان یافته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هندسه معرفتی قرآن در اندیشه مقام معظم رهبری بر سه مؤلفه بنیادین استوار است: جامعیت معرفتی در پوشش ابعاد عقلی، اخلاقی و عملی حیات انسانی؛ نظاممندی و انسجام معارف قرآنی در جهت جلوگیری از فهم گزینشی و سطحی؛ و محوریت هدایت بهعنوان غایت نهایی و روح حاکم بر آموزههای قرآنی. این الگو، با تأکید بر تدبر، تقوا و پیوند معرفت و عمل، ضمن نفی تفسیر به رأی، زمینه استخراج الگوهای عملی برای هدایت فردی و اجتماعی را فراهم میسازد و تفسیر قرآن را از سطح فهم نظری به عرصه کاربست اجتماعی و تمدنی ارتقا میدهد. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که الگوی هندسه معرفتی قرآن، با تکیه بر مبانی تفسیری مقام معظم رهبری، ظرفیت بالایی برای کارآمدسازی تفسیر معاصر، پاسخگویی به نیازهای معرفتی جامعه اسلامی و تقویت نقش قرآن در هدایت اجتماعی و تمدنسازی اسلامی دارد.https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21731_0c5a9a57ef6bc45fefb1cdfe220136b7.pdfمعاونت پژوهشی دانشگاه تبریزدین پژوهی و کارآمدی2716-98126120260609The Effectiveness of Epic Mysticism (Mystical Epic) in Nahj al-Balagha
and its Role in Spiritual and Social Educationکارآمدی عرفان حماسی( حماسه عرفانی) در نهجالبلاغه و نقش آن در تربیت معنوی، اجتماعی21402173810.22034/nrr.2026.70698.1571FAاحمدفرشبافیاندانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریزسمیهمحمدیاندانشجوی دکتری دانشگاه تبریزJournal Article20251213Mysticism and epic are distinct literary genres that have historically produced significant works, yet they share certain elements that have led scholars to explore the concept of “epic mysticism” or “mystical epic.” Nahj al-Balagha exemplifies this synthesis, combining mystical, moral, and epic dimensions. The mysticism it presents is both epic and active, portraying God within the context of human life and the inner and outer struggles of the seeker, who attains divine closeness through responsibility, justice, and ethical cultivation.<br /><br />This study investigates the effectiveness of epic mysticism in Nahj al-Balagha, aiming to reveal both its theoretical and practical aspects. Employing a descriptive-analytical methodology, the research analyzes the text’s content to identify its mystical-epic elements. Findings indicate that concepts such as the greater jihad, human dignity, and the social responsibilities of the mystic constitute the foundations of epic mysticism. Through components like active monotheistic knowledge, militant asceticism, justice, spiritual courage, and opposition to oppression, epic mysticism in Nahj al-Balagha demonstrates the potential to spiritually educate believers and serve as a model for socially engaged, civilization-building mysticism in the modern world.<br /><br />By integrating inner spirituality with outward epic action, Imam Ali (AS) embodies the ideal human who brings mysticism out of isolation, making it relevant within the sphere of life and social struggle. Nahj al-Balagha, therefore, not only conveys profound mystical and ethical teachings but also presents a paradigm of active, socially responsible spirituality, offering timeless guidance for personal development and societal transformation.عرفان و حماسه بهعنوان دو گونه ادبی، هر یک در طول تاریخ آثاری داشتهاند و با وجود تفاوتهای اساسی، مؤلفههای مشترکی نیز دارند. این اشتراکها سبب شده تا پژوهشگران به مفهوم «عرفان حماسی» یا «حماسه عرفانی» توجه کنند. نهجالبلاغه، بهعنوان یکی از منابع اصلی معرفتی و تربیتی اسلام، نمونهای بارز از این تلفیق است؛ متنی که هم حاوی ابعاد عرفانی وهم جلوههای حماسی است. نوع عرفان ارائه شده در نهجالبلاغه، عرفان حماسی و فعال است؛ بهطوری که خداوند در متن زندگی و مبارزه ظاهری و باطنی انسان دیده میشود و سالک با مسؤولیتپذیری، عدالتخواهی و تربیت اخلاقی به قرب الهی دست مییابد. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآمدی عرفان حماسی در نهجالبلاغه انجام شده و تلاش کرده است ابعاد نظری و کاربردی این پیوند را آشکار سازد. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و دادهها از طریق مطالعه محتوایی نهج البلاغه گردآوری و تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که مفاهیمی چون جهاد اکبر، کرامت انسان و مسؤولیت اجتماعی عارف، پایههای عرفان حماسی را شکل میدهند. تحلیل محتوایی متون نهجالبلاغه نشان میدهد که عرفان حماسی از طریق مؤلفههایی نظیر معرفت توحیدی فعال، زهد مجاهدانه، عدالتورزی، شجاعت معنوی و مبارزه با ظلم، قابلیت تربیت معنوی انسان مؤمن را دارد و میتواند الگویی برای عرفان اجتماعی و تمدنساز در جهان معاصر باشد. امام علی (ع) با تلفیق معنویت درونی و حماسه بیرونی، نمونهای از انسان کامل ارائه میکند که عرفان را از انزوا خارج کرده و آن را در متن زندگی و مبارزه اجتماعی جاری میسازد.https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21738_f3ff1d5df2da4addd2fba3188da6a9b4.pdfمعاونت پژوهشی دانشگاه تبریزدین پژوهی و کارآمدی2716-98126120260609The Rights of Nature in Wartime: A Comparative Study Between Islamic and Christian Teachingsحقوق طبیعت در شرایط جنگی: مطالعه تطبیقی میان آموزههای اسلامی و مسیحی41602173310.22034/nrr.2026.70477.1566FAحسندلاوریمدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم.حسنرضایی هفتادردانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران.سیده فاطمهبنی فاطمهدانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران .Journal Article20251208The rights of nature in wartime, as a significant ethical and juridical issue, occupy a prominent position in the religious teachings of Islam and Christianity, reflecting different approaches shaped by historical and cultural contexts. The main focus of this study is a comparative analysis of Islamic and Christian perspectives on the observance of nature’s rights during armed conflict, as well as an examination of the related intellectual developments. The aim of the research is to clarify the theoretical and practical frameworks of both religions in this domain and to identify points of convergence and divergence. The methodology is based on a content analysis of sacred texts, jurisprudential and theological works, and the views of prominent thinkers from both religious traditions, conducted textually and with consideration of historical context, in a descriptive-analytical approach.<br /><br /><br /><br />The findings indicate that, according to the Quran, Hadith, and the perspectives of Islamic jurists and scholars, the destruction of nature without necessity during wartime is considered undesirable. These teachings have remained remarkably consistent and continuous since the early Islamic period. Christian teachings, likewise, do not legitimize the destruction of nature in war, as reflected in sacred texts and subsequent theological interpretations. However, it should be noted that some biblical texts and interpretive perspectives in Christianity also reflect instances where environmental protection is not prioritized.حقوق طبیعت در شرایط جنگی، به عنوان یکی از مباحث مهم اخلاقی و فقهی، در آموزههای دینی اسلام و مسیحیت جایگاه ویژهای دارد که با توجه به تفاوتهای تاریخی و فرهنگی، رویکردهای متفاوتی را به نمایش میگذارد. مسئله اصلی این پژوهش، تحلیل تطبیقی نگرشهای اسلام و مسیحیت نسبت به رعایت حقوق طبیعت در جنگ و بررسی تحولات فکری مرتبط با آن است. هدف پژوهش، تبیین چهارچوبهای نظری و عملی هر دو دین در این حوزه و استخراج نقاط اشتراک و افتراق آنها است. روش تحقیق، مبتنی بر تحلیل محتوای متون مقدس، کتب فقهی و الهیاتی و بررسی دیدگاههای متفکران برجسته در هر دو مکتب دینی به شکل متنی و با ملاحظه زمان به صورت توصیفی-تحلیلی میباشد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که در اسلام از بین بردن طبیعت بدون ضرورت در شرایط خاص جنگی از نگاه آموزه های قرآن و حدیث و دیدگاه های فقیهان و اندیشمندان اسلامی ناپسند است. این آموزهها از صدر اسلام تاکنون ثبات و استمرار قابل توجهی داشتهاند. آموزههای مسیحی نیز در متون مقدس و دیدگاه های الهیاتی پس از آن نابودی طبیعت را در جنگ مشروع ندانستهاند. البته باید در نظر داشت که در متون مقدس و دیدگاه های تفسیری مسیحیت رویکرد عدم صیانت از محیط زیست نیز ملاحظه می شود.https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21733_28027c3e0ce601cbf627a67fb1f6ed75.pdfمعاونت پژوهشی دانشگاه تبریزدین پژوهی و کارآمدی2716-98126120260522Explaining the effectiveness of Islamic anthropology in confronting the shortcomings of Perls' Gestalt therapy anthropologyتبیین کارآمدی انسانشناسی اسلامی در مواجهه با کاستیهای انسانشناسی گشتالتدرمانی پرلز61882173710.22034/nrr.2026.70211.1559FAامیرقربان پور لفمجانیدانشیار.گروه علوم تربیتی و مشاوره. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان. رشت. ایرانJournal Article20251121Among the influential foundations on counseling and psychotherapy theories are the foundations of anthropology. The present study was conducted to explain the effectiveness of Islamic anthropology in dealing with the shortcomings of Perls' Gestalt therapy anthropology. This study, using a descriptive-analytical method and a comparative approach, examines Perls' views in the field of anthropology and compares them with Islamic concepts. The present study was conducted in two stages. In the first stage, the anthropological foundations of Perls' Gestalt therapy theory were extracted and presented according to existing sources. In the second stage, these foundations were criticized and examined according to Islamic sources, including verses from the Quran and related narrations and books. The findings show that the anthropology of Gestalt therapy is based on the centrality of concepts such as holistic thinking, self-organization, absolute responsibility, present orientation, and nature-centeredness. From an Islamic perspective, these principles face serious challenges, including the reduction of man to material dimensions, the neglect of divine nature, extreme individualism, neglect of the social dimension of man, and the denial of the transcendental spiritual dimension. Gestalt anthropology, despite its strengths in paying attention to the whole and responsibility, presents an incomplete picture of the truth of man due to the neglect of the transcendental dimensions of man. The Islamic anthropological model can be more effective by providing a comprehensive picture of man and compensating for the shortcomings of this theory.از جمله مبانی تاثیر گذار بر نظریه های مشاوره و روان درمانی مبانی انسان شناسی است. پژوهش حاضر با تبیین کارآمدی انسانشناسی اسلامی در مواجهه با کاستیهای انسانشناسی گشتالتدرمانی پرلز انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد مقایسهای، به بررسی آرای پرلز در حیطه انسانشناسی و مقایسه آن با مفاهیم اسلامی پرداخته است. پزوهش حاضر در دو مرحله انجام شده است. در مرحله اول مبانی انسان شناسی نظریه گشتالت درمانی پرز با توجه به منابع موجود استخراج و ارایه شدند. در مرحله دوم با توجه به منابع اسلامی از جمله آیات قرآن و روایات و کتب مرتبط این مبانی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. یافتهها نشان میدهد که انسانشناسی گشتالتدرمانی بر محوریت مفاهیمی چون کلنگری، خودسازماندهی، مسئولیتپذیری مطلق، حالگرایی و طبیعتمحوری استوار است. از منظر اسلامی، این مبانی با چالشهای جدی از جمله تقلیل انسان به ابعاد مادی، نادیده گرفتن فطرت الهی، فردگرایی افراطی، غفلت از بعد اجتماعی انسان و انکار ساحت متعالی روحانی مواجه است. انسانشناسی گشتالتدرمانی با وجود نقاط قوت در توجه به کلیت و مسئولیتپذیری، به دلیل غفلت از ابعاد متعالی انسان، تصویر ناقصی از حقیقت انسان ارائه میدهد. الگوی انسانشناختی اسلامی میتواند با ارائه تصویر جامع از انسان و جبران کاستی های این نظریه کارآمدی بیشتری داشته باشد.https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21737_00efa238a5d79ae46cecd6e76021ffaa.pdfمعاونت پژوهشی دانشگاه تبریزدین پژوهی و کارآمدی2716-98126120260609The effectiveness of Quranic education in promoting religious-digital literacy and reducing cyberspace harms among adolescentsکارآمدی آموزش قرآنی در ارتقا سواد دینی_دیجیتال و کاهش آسیب های فضای مجازی نوجوانان891162173610.22034/nrr.2026.69809.1549FAمحمد مهدیمجلس آذرگروه معارف اسلامی، واحد بوکان، دانشگاه آزاد اسلامی،بوکان،ایران.Journal Article20251025The aim of this study was to design and evaluate the effectiveness of an educational package based on Quranic teachings in reducing cyberspace harms and improving religious-digital literacy among adolescents.<br />The present study was an applied study with a quasi-experimental pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included high school students in Urmia in the academic year 1403-1404. Twelve schools (6 schools in the intervention group and 6 schools in the control group) were selected using a random cluster sampling method. The data collection tool included a standard questionnaire on cyberspace harms and a researcher-made religious-digital literacy questionnaire (reviewed for validity and reliability). The intervention group participated in 8 educational sessions based on Quranic teachings (ethics of conversation, avoiding gossip and slander, information responsibility, and strengthening the virtues of patience and self-control); Data were analyzed using ANCOVA tests and mixed linear models.<br />The results showed that the mean scores of cyberspace harms in the intervention group decreased significantly (p<0.01) and the mean scores of religious-digital literacy increased significantly (p<0.001). The effects obtained in the three-month follow-up also remained stable. Qualitative analysis of the questionnaires indicated that the components of Quranic media ethics, strengthening self-control, and promoting responsibility were the most important factors influencing behavior change.<br />The educational package based on Quranic teachings was effective in reducing cyberspace harms and promoting religious-digital literacy of adolescents.زمینه و هدف: هدف این پژوهش، طراحی و ارزیابی کارآمدی یک بسته آموزشی مبتنی بر آموزههای قرآنی در کاهش آسیبهای فضای مجازی و ارتقای سواد دینی-دیجیتال نوجوانان بود.<br />روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با طرح شبهآزمایشی پیشآزمون–پسآزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل دانشآموزان متوسطه دوم شهرستان ارومیه در سال تحصیلی 1404-1403 بود. با روش نمونهگیری خوشهای تصادفی، ۱۲ مدرسه (۶ مدرسه در گروه مداخله و ۶ مدرسه در گروه کنترل) انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه استاندارد آسیبهای فضای مجازی و پرسشنامه محققساخته سواد دینی-دیجیتال (بررسیشده از نظر روایی و پایایی) بود. گروه مداخله در ۸ جلسه آموزشی بر پایه آموزههای قرآنی (اخلاق گفتوگو، پرهیز از شایعه و تهمت، مسئولیتپذیری اطلاعاتی و تقویت فضایل صبر و کنترل نفس) شرکت کردند؛ دادهها با استفاده از آزمونهای ANCOVA و مدلهای خطی مختلط تحلیل شد.<br />یافتهها: نتایج نشان داد میانگین نمرات آسیبهای فضای مجازی در گروه مداخله بهطور معناداری کاهش یافت (p<0.01) و میانگین نمرات سواد دینی-دیجیتال افزایش چشمگیری داشت (p<0.001). اثرات بهدستآمده در پیگیری سهماهه نیز پایدار باقی ماند. تحلیل کیفی پرسشنامه ها حاکی از آن بود که مؤلفههای اخلاق رسانهای قرآنی، تقویت خودکنترلی و ارتقای مسئولیتپذیری از مهمترین عوامل اثرگذار در تغییر رفتار بودند.<br />نتیجهگیری: بسته آموزشی مبتنی بر آموزههای قرآنی توانست در کاهش آسیبهای فضای مجازی و ارتقای سواد دینی-دیجیتال نوجوانان مؤثر واقع شود. این الگو میتواند بهعنوان یک ابزار تربیتی-پیشگیرانه در برنامههای درسی مدارس و مراکز مشاوره تربیتی مورد استفاده قرار گیرد و زمینهساز طراحی سیاستهای تربیت رسانهای مبتنی بر معارف اسلامی باشد.https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21736_e7efd3812dcc7ea4f0bfbc26ff8595d4.pdfمعاونت پژوهشی دانشگاه تبریزدین پژوهی و کارآمدی2716-98126120260609A comparative study of the effectiveness of monotheistic religions in dealing with environmental hazards with an emphasis on Islamic teachings.بررسی تطبیقی کارآمدی ادیان توحیدی در مواجهه با مخاطرات محیطی با تأکید بر آموزههای اسلامی1171382173510.22034/nrr.2026.69799.1550FAاسماعیلعلمداراستادیار جغرافیای سیاسی گروه جغرافیا دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بیرجندعلیعربی آیسکگروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قمفاطمه زهرافارسیگروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بیرجندJournal Article20251030Environmental hazards, as phenomena inseparable from human life, have always played a role in the formation of individual and social beliefs and behaviors. Today, the dominant approaches to dealing with hazards are mainly secular. This research emphasizes the necessity of integrating the spiritual perspectives of the great divine religions in understanding the roots and consequences of hazards. The research method in this article is a fundamental and descriptive-analytical research that was conducted by systematically reviewing reputable domestic and foreign scientific sources, especially the verses of the Holy Quran and other divine books, with an emphasis on keywords such as "test", "disasters", and "hazards". The research findings show that divine religions often consider hazards to be a consequence of sin and disobedience. In Jewish teachings, the origin of hazards goes back to disobedience and sin, divine warnings and signs, and also divine tests. Christianity interprets risks in this framework, emphasizing the consequences of sin and disobedience along with apocalyptic signs. However, from the perspective of Islamic teachings, environmental risks are not simply random events, but sometimes divine tests for human growth, purification, and guidance, and human moral awakening. The results of the study indicate that the effectiveness of religion in risk management is manifested by strengthening spiritual awareness, creating psychological peace, and promoting the resilience of societies. This requires nature-based discourse by governing and cultural institutions so that by reinterpreting risks in a religious way, crisis management can be improved and affected societies can be reduced from their destructive effects.مخاطرات محیطی بعنوان پدیدههایی جداییناپذیر از زندگی انسان، همواره در شکلگیری باورها و رفتارهای فردی و اجتماعی نقش داشتهاند. در بافت جهانی امروز،رویکردهای غالب در مواجهه با مخاطرات عمدتاً مادی و سکولار هستند. این پژوهش بر ضرورت ادغام دیدگاههای معنوی ادیان بزرگ الهی(اسلام، یهودیت و مسیحیت) در درک ریشهها و پیامدهای مخاطرات تأکید دارد. روش تحقیق در این مقاله، پژوهش بنیادی و به صورت توصیفی–تحلیلی است که با روش مرور سیستماتیک منابع معتبر علمی داخلی و خارجی بویژه آیات قرآن کریم و دیگر کتب آسمانی در دسترس، از جمله انجیل و تورات، با تأکید بر کلیدواژههایی چون «امتحان»، «بلایا» و «مخاطرات » صورت گرفتهاست. یافتههای تحقیق نشان میدهد که ادیان الهی غالباً مخاطرات را پیامدی از گناه و نافرمانی میدانند. در آموزههای یهودی، منشأ مخاطرات به نافرمانی و گناه، هشدارها و نشانههای الهی و همچنین آزمونهای ربوبی بازمیگردد. مسیحیت با تأکید بر پیامدهای گناه و نافرمانی همراه با نشانههای آخرالزمانی، مخاطرات را در همین چارچوب تفسیر میکند. اما از منظر تعالیم اسلامی، مخاطرات محیطی صرفاً رویدادهایی تصادفی نیستند، بلکه گاه آزمونهایی الهی برای رشد، تطهیر و هدایت انسان و بیداری اخلاقی انسان میداند که ارتباطی مستقیم با اعمال و انتخابهای او دارد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که کارآمدی دین در مدیریت مخاطرات از طریق تقویت آگاهی معنوی، ایجاد آرامش روانی و ارتقای تابآوری جوامع نمود مییابد. این امر نیازمند گفتمانسازی فطرتمحور توسط نهادهای حاکمیتی و فرهنگی است تا با بازخوانی دینی مخاطرات، مدیریت بحرانها بهبود یابد و جوامع آسیبدیده از آثار مخرب آن کاسته شود.https://nrr.tabrizu.ac.ir/article_21735_e5f033fe123906062611347fdd16b7de.pdf