روش‌های سید مرتضی در نقد حدیث عدد

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 دبیر گروه قرآن و حدیث سازمان سمت

چکیده

یکی از افرادی که به صورت روشمند به نقد حدیث می‌پردازد؛ سیدمرتضی است. او در یکی از آثار خود به نام رساله «الرد علی اصحاب العدد» به نقد اصحاب عدد (قائلین به ۳۰ روز بودن ماه رمضان) می‌پردازد و احادیثی که ماه رمضان را 30 روز کامل می‌داند (بدون هیچ کم و کاست)، بررسی و نقد می‌کند.
سیدمرتضی با نقد این روایات، اتمام ماه رمضان را با رویت هلال ماه(چه 29 روزه و چه 30 روزه) صحیح می‌داند . او در نقد روایات مورد استناد اصحاب عدد با استفاده از روش‌های مختلف از جمله: استدلال به اجماع و استناد به آیات(بقره/ 189 و یونس/5) بی اعتبار بودن سخن آنان را اثبات می‌کند، او قیاس را که مورد استناد اصحاب عدد است؛ فاقد حجیت می داند و بر اساس علم لغت به نقد روایات مورد استناد آن‌ها می‌پردازد . همچنین سیدمرتضی روایات مورد استناد آن‌ها را مخالف اخبار مشهور و سیره تاریخی مسلمانان می داند. روش‌ها و معیارهای سیدمرتضی در نقد دیدگاه‌های عدد تنها در قالب نقد متنی منحصر بوده و به نقد سندی نمی‌پردازد. روش جمع‌آوری مطالب در این پژوهش، کتابخانه‌ای بوده و روش‌تحقیق، توصیفی تحلیلی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sayed Morteza's methods in criticizing the hadith "Adad"

نویسندگان [English]

  • Alireza tabibi 1
  • seyed majid nabavi 2
1 arak un
2 phd student
چکیده [English]

Sayyed Murtaza is one of the people who criticizes hadiths methodically. In one of his works called, "Al-Rad 'Ala Ashab al-'Adad", he criticizes the "As'hab al-Adad", (Believers to Ramadan is 30 days) and reviews aḥādīth which consider Ramadan to be 30 full days (without any shortcomings).Criticizing these aḥādīth,, Sayyed Murtaza considers the end of Ramadan to be correct by seeing the crescent moon (whether 29 days or 30 days). In criticizing the narrations cited by the "As'hab al-Adad",using different methods such as :Argument to the consensus )Ijma'( and citing verses (Baqare/189 and Yunuos/5) proves the invalidity of their speech. In his view, the Analogy) Qiyas( which is cited by the "As'hab al-Adad", is not valid, and he criticizes aḥādīth cited by them, according to the knowledge of the word(Ilm al-Loghat). Sayyed Murtaza also considers aḥādīth cited by them, on the contrary the famous aḥādīth and historical traditions of Muslims. Sayyed Morteza's methods and criteria for criticizing the views of the "As'hab al-Adad", are exclusively in the form of textual criticism and he does not criticize the narratives of hadith. Collecting data in this study is using library resources and the research method is descriptive-analytical.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sayyed Murtaza
  • Hadith Adad
  • Criticism of Hadith
  • Method of Criticism Hadith

منابع

1-     ادلبی، صلاح الدین(بی‌تا)؛ منهج نقد المتن عندالعلماء الحدیث النبوی، بیروت، دارالآفاق الجدید.
2-     ایزدی مهدی(۱۳۹۴)؛ روش شناسی نقد متن حدیث، تهران دانشگاه امام صادق علیه السلام.
3-     جمعى از محققان(1389)؛ فرهنگ نامه اصول فقه، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى.
4-     حسن، خالد رمضان(1418 ق)؛ معجم أصول الفقه، قاهره.
5-     حسینى، محمد(2007 م.)؛ الدلیل الفقهى تطبیقات فقهیة لمصطلحات علم الأصول، دمشق.
6-     خدایاری علی نقی (1389)؛ روشهای معیار نقد حدیث، در آثار شیخ مفید، مجله علوم حدیث، شماره ۲.
7-     خطیب بغدادی، احمد بن علی، (1405 ه‌)؛ الکفایه فی علم الروایه، دار الکتاب العربی بیروت الطبعة الاولى.
8-     سیدمرتضی (بی‌تا)؛ رس‍ائ‍ل‌ال‍ش‍ری‍ف ‌ال‍م‍رت‍ض‍ی ‌،ت‍ق‍دی‍م‌ و اشراف اح‍م‍دال‍ح‍س‍ی‍ن‍ی‌؛ اعداد مهدی رجائی، قم، دارال‍ق‍رآن‌ال‍کری‍م‌، مدرسه آیه‌العظمی‌ الگلپایگانی.
9-     ــــــــــ : (۱۳۶۳ش)؛ الذریعة الی اصول الشریعه، به کوشش ابوالقاسم گرجی، تهران.
10- ـــــــــــ : (بی‌تا)؛ الرد علی اصحاب العدد، بی­جا.
11- زبیدی(1414 ق)؛ محمدمرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، به کوشش علی شیری، بیروت، دارالفکر.
12- سبحانی، جعفر(1405 ق)؛ الحدیث النبوی بین ‌الروایه و الدرایه. بیروت، بی­تا.
13- ـــــــــــ : (1420ق)؛ الموجز فی أُصول الفقه، الموجز فی أصول الفقه یبحث عن الأدلة اللفظیة والعقلیة: مؤسسة الإمام الصادق علیه‌السلام، قم.
14- شاهرودى، سید محمود هاشمى (1426ق‌)؛ فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، انتشارات مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌.
15- صادقى تهرانى، محمد(1406ق)؛ الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن و السنه، فرهنگ اسلامى، قم.
16- صبحی صالح(1379ق)؛ علوم الحدیث و مصطلحه، دمشق، بی­تا.
17- صدوق(١٣٧٩ ق- ١٣٣٨ ش)؛ معانی الأخبار، تحقیق: تصحیح وتعلیق: علی أکبر الغفاری، بی­جا.
18- طباطبایى، محمدحسین(1390ق)؛ المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت.
19- طبرسى، فضل بن حسن(1372ش)؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ناصر خسرو، ایران، تهران.
20- عاملی، جعفر مرتضی(1426 ق/1385 ه.شالصحیح من سیرة النبی الأعظم (ط ـ جدید)، موسسه علمی فرهنگی دار الحدیث، سازمان چاپ و نشر.
21- عباسی مهرداد(۱۳۸۸مبانی و روشهای سیدمرتضی در فهم اخبار،آحاد، با تکیه بر کتاب امالی، صحیفه مبین شماره۴۶.
22-    فخر رازی، محمّد بن عمر(1418 هـ - 1997 م)؛ المحصول فی علم اصول الفقه، دراسة وتحقیق، الدکتور طه جابر فیاض العلوانی، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الثالثة.
23-   کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق(1407ق)؛ الکافی (ط - الإسلامیة)، 8جلد، دار الکتب الإسلامیة، تهران.
24-   مجلسی محمدباقر(۱۴۰۳ق)؛ بحارالانوار، بیروت دار احیاء تراث العربی.
25-   محقّق داماد، محمّدباقر(1405 ه‌ ق)؛ الرواشح السماویة، مکتبه آیة الله العظمى المرعشی النجفی قم المقدسة – ایران.
26-   محمود عبد الرحمان(بی­تا)؛ معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة.
27-   مختاری رضا، صادقی محسن (۱۳۸۴)؛ رویت هلال، جلد اول، قم، بوستان کتاب، چاپ اول.
28-   مشکینی، علی(1371ش)؛ اصطلاحات الأصول و معظم أبحاثها، نشر الهادی، قم.
29-   مفید، محمّد بن محمد بن نعمان عکبرى(1413 ه‍ ق)؛‌ محقق و مصحح: مهدى نجف الرد على أصحاب العدد، جوابات أهل الموصل فی العدد و الرؤیة، انتشارات کنگره جهانى هزاره:( این کتاب در جلد نهم از مجموعه مصنفات شیخ مفید چاپ شده‌است).‌