سیاستگذاری محیط شهری پیامبر(ص) راهبردی کارآمد بر تحقق وفاق اجتماعی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد_ ایران.

چکیده

شهرهای حجازِ پیش از اسلام با چالش هایی همچون تمایز پذیری و شکل گیری هویت های سیال مواجه بود. لذا پیامدهایی نظیر عدم برخورداری متناسب شهروندان از امکانات عادلانه و خلق امتیازات متعصبانه و ناپایدار، موجبات عدم توافق اجتماعی را فراهم نمود.
لیکن با تدوین راهکارهای محیط شهریِ پیامبر(ص) ضمن ایجاد فرصت برای تمرین زیست اجتماعی، وفاق و همگرایی از شاخص ترین قواعد حاکم بر حیات شهروندان گردید. بطوریکه بازکاوی مولفه های شهرنشینیِ دوران نبوی(ص)، با هدف تبیین عناصر کارآمد شهری از مهمترین حوزه های دین پژوهی محسوب میگردد.
این پژوهش توصیفی- تحلیلی درصدد پاسخ بدین سوأل اصلی است که در سیاستگذاری محیط شهری پیامبر(ص) کدامیک از راهبردهای کارآمد در تحقق وفاق اجتماعی موثر واقع گردید؟
باستناد منابع کتابخانه ای نتایج نشان می دهد؛ ظهور ایده های نوآورانه و منتظم که ُمنبعث از ذات اسلام بودند، توانست بُن مایه های زندگی شهرنشینیِ پیش از اسلام را دگرگون نماید. بطوریکه راهکارهایی همچون مبارزه با باورهای اختلاف برانگیز و تأکید بر پایبندی به معاهدات، جامعه نو بنیان را در بالاترین سطح زندگی همگرایانه قرار داد. بعلاوه با عینیت یافتن وفاق به منزلة طرح وارة بنیادین، معیار جدید تابعیت برای شهروندان معین شد و در سایة هنجارهای مشترک مقبول، زیست مؤمنانه محقق گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Politicizing the urban environment of the Prophet is an effective strategy for the realization of social harmony

نویسنده [English]

  • Saeeid Hamidi
Univercity
چکیده [English]

The pre-Islamic cities of Hijaz faced challenges such as differentiation and the formation of fluid identities. Therefore, consequences such as citizens' lack of fair facilities and the creation of bigoted and unstable privileges caused a lack of social agreement.
However, with the beginning of the Prophet's urban environment policies, while creating opportunities for social life practice, harmony and convergence became one of the most prominent rules governing the lives of citizens, the re-examination of the components of urbanization in the Prophet's era, explaining the efficient urban elements, is considered one of the most important areas of religious research.Therefore, this descriptive-analytical research seeks to answer the main question, which of the
Based on library sources, the results show; The emergence of innovative and guiding ideas, which originated from the essence of Islam, was able to transform elements of pre-Islamic urban life. So that solutions such as the abolition of discriminatory traditions put the newly founded Islamic society at highest level of harmonious life. In addition, with the objectification of consensus as a fundamental plan in social order, the sharing of interests between citizens became meaningful; And under the shadow of accepted religious norms, new life based on faithful life was realized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prophet
  • urban environment policy
  • social harmony

مراجع

  1. قرآن کریم

    1. ابن بابویه، محمد علی، ملقب به شیخ صدوق،1413ق، من لا یحضره الفقیه، مصحح علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    2. ابن حجر عسقلانی، 1408ق، فتح الباری بشرح صحیح البخاری، التزام عبدالرحمن محمد، بیروت، دار احیاء.
    3. ابن خلدون،عبدالرحمن، بی تا، تاریخ ابن خلدون، عبدالمحمد آیتی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

    4.ابن شمائل قطیعی البغدادی، عبد المومن، 1412ق، مراصد الاطلاع علی أسماء الأمکنة و البقاع، بیروت، دارالجلیل.

    5.ابن عاشور، محمد طاهر، بی تا، التحریر و التنویر، بیروت، مؤسسه التاریخ العربی.

    6.ابن کثیر، ابوالفداءاسماعیل بن کثیر دمشقی، 1408ق، السیرة النبویة، تحقیق مصطفی عبدالواحد، بیروت، دارالمعرفة.

    1. ابن منظور، ابوالفضل محمد بن مکرم،1414ق، لسان العرب، بیروت، دارصادر.
    2. ابن هشام، ابومحمد عبدالملک ،1356ق، السیرة النبویه، تحقیق محی الدین عبدالحمید، قاهره، انتشارات المدنی.
    3. اسکیدمور، ویلیام، 1372، تفکر نظری در جامعه شناسی، ترجمه جمعی از مترجمان، تهران، سفیر.
    4. اشپولر،برتولد، 1366،جهان اسلام،ترجمه قمر آریان، تهران، امیر کبیر.
    5. آرون، ریمون،1386، مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه شناسی، ترجمة باقر پرهام، تهران، علمی و فرهنگی.
    6. اگوتو،آکیر، 1376،« قانون نامه مدینه»، ترجمه شهلا بختیاری، مجلة فقه،کلام و عرفان، شماره 75،ص22 -32،کلام و عرفان.
    7. بختیاری، شهلا، 1392، جامعه مدنی در عصر نبوی(ص)، سازمان مطالعات و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها، سمت.
    8. بحرینی، سید حسین، 1378، تجدد، فرا تجدد و پس از آن در شهرسازی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
    9. بلاذری، احمدبن یحیی بن جابر،1394ق، الانساب الاشراف، محمد باقر نحمودی، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات.
    10. جواد علی،1391ق، المفصل فی التاریخ العرب قبل الإسلام، دارالعلم للملایین، قاهره، مکتبه النهضه.
    11. چلبی، مسعود، 1370، تأثیر سنت و مدرنیسم بر نظم اجتماعی، تهران، انتشارات سروش.
    12. حتّی، فیلیپ خلیل،1366، تاریخ عرب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، انتشارات آگاه.
    13. حرّ عاملی،محمد بن حسین،1403ق، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم، موسسه آل البیت.
    14. خامنه ای،علی، بی تا، درس هایی از نهج البلاغه، تهران، انتشارات سید جمال.
    15. خویی، ابوالقاسم، 1996م، البیان فی تفسیر القرآن، نجف، مطبعة الاداب.
    16. دیاربکری، شیخ حسین، بی تا ، تاریخ الخمیس فی احوال أنفس النفیس، بیروت، دارصادر.
    17. رفیع پور، فرامرز، 1377،آناتومی جامعه مقدمه ای بر جامعه شناسی کاربردی، تهران، شرکت سهامی انتشار.
    18. زرگری نژاد،غلامحسین، 1381، تاریخ تحلیلی اسلام، قم، انجمن معارف اسلامی.
    19. سمهودی، علی بن عبدالله،1374ق، وفاء الوفاء، تحقیق محی الدین عبدالحمید، قاهره.
    20. سمیح، عاطف،1379، محمد در مدینه، ترجمه محمد انصاری، تهران، جام.
    21. شریف قرشی، باقر، 1387،زندگانی پیامبر اعظم(ص) هاشمی تبار، مشهد، بنیاد پژوهش های اسلامی.
    22. صادقی تهرانی،محمد، 1365، الفرقان فی تفسیر القرآن و السنة، قم، فرهنگ اسلامی.
    23. طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، 1415ق، تاریخ طبری، چاپ چهارم، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات.
    24. عبدالستار، عثمان محمد، 1376، مدینه اسلامی، ترجمه علی چراغی، تهران، امیرکبیر.
    25. علیخانی،علی اکبر، 1386،« تحلیل سیاسی جنگهای پیامبر(ص) راهبردی برای امروز»، مجله پژوهش نامه علوم سیاسی،شماره دوم،ص33-42، دانشگاه تهران.

    32.عمید زنجانی،عباسعلی، 1344، اسلام و همزیستی مسالمت آمیز، تهران، دارالکتب الاسلامیة.

    1. قائدان، اصغر، 1384، تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، تهران، مشعر.
    2. نظری منفرد، علی، 1386، تاریخ اسلام رسول اکرم از هجرت تا رحلت، قم، انتشارات جلوه کمال.
    3. واقدی، ابوعبدالله محمد بن عمر، 1405ق، المغازی،تحقیق مارسدن جونز، بیروت، الأعلمی للمطبوعات.
    4. مرتضی، هشام، 1387، اصول سنتی ساخت و ساز در اسلام، ترجمه ابوالفضل مشکینی و کیومرث حبیبی، تهران، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی، تهران.

    37.وات،مونتگمری،1344،محمد پیامبر و سیاستمدار، تهران،کتابفروشی اسلامیه.

    38.کاکرین،آلن، 1387، سیاست های شهری، ترجمة عارف اقوامی مقدم، تهران، نشر آذرخش.

    39.کلبی،محمد، 1407ق، جمهره النسب، به کوشش ناجی، بیروت.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار