ارزیابی دیدگاه‌های روبرتو توتولی درباره حضرت شعیب(ع) در قرآن

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 عضو هیأت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران

3 کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران

چکیده

حضرت شعیب‌(ع) یکی از انبیایی بود که مردم را به زبان عربی انذار می‌کرد. قرآن داستان این پیامبر(ص) را تمام و کمال به تصویر کشیده است. این مسئله، برای خاورشناسانی مانند روبرتو توتولی (Roberto Tottoli) مهم بوده و وی را بر آن داشته تا انتقاداتی را نسبت به این داستان مطرح کند. با توجه به ابتنای این انتقادات بر پیش‌فرض‌های غیراسلامی و تکیه آن بر منابع یهودی- مسیحی، نوشتار حاضر بر آن شد این انتقادات را با روش توصیفی تحلیلی، تبیین و سپس نقد نماید. دیدگاه های توتولی درباره حضرت شعیب(ع) عبارتند از: وجود تناقض در آیات مرتبط با داستان شعیب(ع)، تفاوت تبیین مفسران درباره جزئیات این داستان، اختلاف مفسران درباره محل تبلیغ وی (ایکه)، اقتباس بخشی از داستان (ملاقات حضرت شعیب با حضرت موسی) از کتاب مقدس و معرفی مکه به عنوان مکان دفن حضرت شعیب(ع) در آثار اسلامی. دیدگاه-های فوق، به این نحو نقد می‌شوند: قرآن صراحتاً وجود هر گونه تناقض در آیاتش را نفی کرده است و روایات هم بر آن صحه می‌گذارند؛ تفاوت تبیین مفسران درباره معنای «ایکه»، دلیلی بر غیرواقعی بودن اصل داستان نیست؛ خصوصاً این که با اندکی تأمل، تبیین درست در این باره قابل شناسایی است. ابعاد بیشتری که قرآن از زندگی و نبوت حضرت شعیب(ع) بیان کرده است، موافقت آن با کتاب مقدس را کاملاً نفی می کند. روایاتی وجود دارند که مکان دفن آن حضرت را سرزمین فلسطین می‌دانند که از جهت اعتبار و نیز موافقت با عقاید خاورشناسان موجه‌ترند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluating Roberto Tuttoli's views on Prophet Shu'ayb (AS) in the Quran

نویسندگان [English]

  • safar nasirian 1
  • hasan rezaii 2
  • habibeh mansouri 3
1 Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran
2 Member of the faculty of the Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Farabi School, University of Tehran
3 Master of Quran and Hadith Sciences, University of Tehran
چکیده [English]

His Highness Shu‘ayb (a) was one of the prophets who preached using the Arabic language. The Qur’ān has given a complete illustration of the story of this prophet. This has grabbed the attention of orientalists such as Roberto Tottoli, who has attributed some criticisms toward this story. Since his criticisms are based on non-Islamic grounds (i.e., Judeo-Christian resources), this article intends to explicate these criticisms using a descriptive-analytical method and then criticize them. Tottoli’s opinions about the Islamic portrayal of His Highness Shu‘ayb (a) include the existence of contradiction in the qur’ānic verses related to the story of Shu‘ayb (a), the differences in the explanations provided by exegetes about the details of this story, the differences among exegetes about the present-day location of Ayka as the place where his proselytism took place, the imitation of part of the story (that is, the encounter of His Highness Shu‘ayb (a) and His Highness Moses) from the Bible, and the introduction of Mecca as the burial place of His Highness Shu‘ayb (a). These viewpoints are criticized in this article as follows. First, the Qur’ān explicitly rejects the existence of any contradiction in its verses, and this has been supported by narrations as well. Moreover, the differences in the exegetes’ explanations for the present-day location of Ayka cannot be taken to mean the falseness of the story itself, especially when the correct explanation is easily identifiable through some reflection. In addition, the additional aspects of the life and prophethood of His Highness Shu‘ayb (a) provided by the Qur’ān completely reject its imitation from the Bible. Finally, some narrations deem that His Highness Shu‘ayb (a) has been buried in Palestine, and this stance is both more valid and more congruent with Orientalists’ beliefs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tutuli
  • Shoaib
  • Quran
  • Madin
  • Ike

مراجع

  1. قرآن کریم،1385ش، ترجمه ناصر مکارم­­شیرازی، قم، سلیمان­زاده.
  2. نهج­البلاغه، 1414ق، تصحیح صبحی صالح، قم، هجرت.
  3. صحیفه سجادیه، 1376ش، قم، دفتر نشر الهادی.
  4. ابن­­اثیر، علی­بن محمد، 1385ق، الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر.
  5. ابن­جوزی، عبدالرحمن­بن علی،1412ق، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیه.
  6. ابن­عطیه أندلسی، عبدالحق­بن غالب،1413ق، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، بیروت، دارالکتب العلمیه.
  7. ابن­کثیر، اسماعیل­بن عمر،1407ق، البدایه و النهایه، تصحیح خلیل شحاده، بیروت، دارالفکر للطباعه و النشر و التوزیع.
  8. _____، 2003م، قصص‌الانبیاء، بیروت، دار و مکتبه الهلال.
  9. آلوسی، محمود، 1415ق، روح المعانی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
  • اخلاقی بناری، مسعود و حسین نژادکریمی، سید مجتبی، 1401، «تبیین چیستی تعقل بر اساس آیات قرآن»، دین پژوهی و کارآمدی، شماره4، زمستان، صص1-17
  • بلاغی، عبدالحجه،1386ش، حجه التفاسیر و بلاغ الاکسیر، قم، انتشارات حکمت.
  • بحرانى، سید هاشم بن سلیمان، 1374ش، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه بعثه‏.
  • تمیمی سمعانی، عبدالکریم­بن محمد، 1962م، الانساب، تحقیق عبدالرحمن­بن یحیی المعلمی الیمانی، حیدرآباد، مجلس دائره المعارف العثمانیه.
  • جوادی آملی، عبدالله،1388ش، تسنیم، تحقیق علی اسلامی، بی­جا، بی­نا.
  • حموی، یاقوت­بن عبدالله،1995م، معجم البلدان، بیروت، دارصادر.
  • حویزى، عبد على بن جمعة، 1415ق، تفسیر نور الثقلین، قم، اسماعیلیان.
  • ذهبی، شمس­الدین،1413ق، تاریخ الاسلام، تحقیق عمر عبدالسلام تدمری، بیروت، دار الکتاب العربی.
  • زرکلی، خیر­الدین، 1989م، الاعلام قاموس تراجم، بیروت، دارالعلم للملایین.
  • سورآبادی، عتیق­بن محمد، 1380ش ، تفسیر سورآبادی، تهران، فرهنگ نشر نو.
  • سیوطی، عبدالرحمن­، بی­تا، الاتقان فی علوم القرآن، بیروت، دارالکتاب العربی.
  • _____، 1404ق ، الدر المنثور فی تفسیر الماثور، قم، کتابخانه آیت­الله مرعشی نجفی.
  • صاحب­بن عباد، اسماعیل،1414ق، المحیط فی اللغه، بیروت، عالم الکتاب.
  • صدوق، محمدبن علی، 1398ش، التوحید، تصحیح هاشم حسینی، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • صلیبی، کمال سلیمان، 1998م، خفایا التوراه و اسرار شعب اسرائیل، بیروت، بی‌نا.
  • طباطبایی، محمدحسین، 1417ق ، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • طبرسی، احمد­بن علی،1403ق، الاحتجاج علی اهل اللجاج، تصحیح محمد­باقر خرسان، مشهد، نشر مرتضی.
  • _____، بی‌تا، الاحتجاج ، ترجمه بهراد جعفری، تهران، اسلامیه.
  • طبرسی، فضل­بن حسن،1377ش، تفسیر جوامع الجامع، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
  • _____، 1372ش، مجمع البیان لعلوم القرآن، تهران، ناصر خسرو .
  • طبری، محمدبن جریر، بی‌تا، تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، بی­جا، بی­نا.
  • طوسی، محمدبن حسن، بی­تا، التبیان الجامع لعلوم القرآن، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  • قمی مشهدی، محمد­بن محمد رضا،1423ق، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، قم، دارالغدیر.
  • مجاهد، احمد، بی­تا، السبعه فی القراءات، بی­جا، بی­نا.
  • مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحار­الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  • مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ۱۳۸۲ش ،دایرة المعارف قرآن کریم، قم، بوستان کتاب.
  • مقدسی، مطهر­بن طاهر، البدء و التاریخ، بور سعید، مکتبه الثقافه الدینیه، بی­تا.
  • مکارم شیرازی، ناصر، 1374ش، تفسیرنمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
  • نوری، محمد، ۱۳۹۴ش، حضرت شعیب: پیامبر جامعه‌ساز، قم، دفتر فرهنگ معلولین.
  • هاشمی خویی، حبیب­الله، بی­تا، منهاج البراعه، ترجمه حسن حسن­زاده آملی و محمدباقر کمره­ای، تهران، مکتبه الاسلامیه.
  1. Tottoli, Roberto, «Application: narrative literature», The Blackwell companion to the Qurʼan, edited by Andrew Rippin, Malden (MA, USA) & Oxford, Blackwell Publishing Ltd, 2006.
  2. ______, Biblical prophets in the Qurʼan and Muslim literature, Richmond, Curzon Press,
  3. ______, «Bowing and prostration», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2001.
  4. ______, «Elijah», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill,
  5. ______, «Elisha», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill,
  6. ______, «Ezekiel», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill,
  7. ______, «ʻImrān», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill,
  8. ______, «Korah», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill,
  9. ______, «Men of the Cave», Encyclopaedia of the Qurʼan, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2003b.
  10. ______, «Muslim attitudes towards prostration {sujūd)», Studia Islamica 88, 1998.
  11. ______, «Origin and use of the term Isrāʼīlīyyāt in Muslim literature», Arabica: Journal of Arabic and Islamic Studies 46ii, 1999.
  12. ______, «People of the Ditch», Encyclopaedia of the Qurʼān, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2004a.
  13. ______, «The Qurʼan, Qurʼanic exegesis and Muslim traditions: the case of zamharīr (Q. 76:13) among Hellʼs punishments», Journal of Qurʼanic Studies/ Majallat al-Dirāsāt al-Qurʼānīya (London) 10i, 2008.
  14. ______, «RaqIm», Encyclopaedia of the Qurʼān, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2004b.
  15. ______, «Rass», Encyclopaedia of the Qurʼān, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2004c.
  16. ______, «Ṣāliḥ», Encyclopaedia of the Qurʼān, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2004d.
  17. ______, «Shuʻayb», Encyclopaedia of the Qurʼān, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill,
  18. ______, «Sleep», Encyclopaedia of the Qurʼān, edited by Jane Dammen McAuliffe, Leiden, Brill, 2005.
  19. ______, «Traditions and controversies concerning the sugūd al-Qurʼān in Ḥadīṭ literature», Zeitschrift der Deutschen Morgenlandischen Gesellschaft 147, 1997.

 

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار