غنی‌سازی نظریه سواد بدنی وایتهد و ارائه الگوی وجودی- معنوی مبتنی بر تطبیق با بدن‌شناسی حکمت متعالیه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران

2 دانشیار گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران

3 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه فردوسی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی موسسه آموزشی خردگرایان مطهر

چکیده

هدف این پژوهش، غنی‌ سازی چار چوب نظری « سواد بدنی » با تکیه بر مبانی « حکمت متعالیه » و ارائه الگویی وجودی - معنوی بود. روش مطالعه، تطبیقی - تحلیلی با الگوی بردی و رویکرد کیفی بود که از طریق تحلیل متون دو حوزه انجام شد. یافته‌ ها نشان داد سواد بدنی متعارف، با وجود دستاوردهایش، به دلیل ریشه در انسان‌ شناسی سکولار، از پنج خلأ بنیادین رنج می‌برد: فقدان غایت ‌ شناسی متعالی، تقلیل‌ گرایی در انگیزش و مفهوم بدن، و غفلت از ابعاد اخلاقی و یکپارچگی عمیق وجودی. در مقابل، حکمت متعالیه با مفاهیمی چون حرکت جوهری و تشکیک وجود، بدن را « مرتبه‌ ای از نفس » و « پلکان تعالی » به سوی کمال الهی می‌ داند. بر این اساس، الگوی تلفیقی « سواد بدنی وجودی-معنوی » ارائه شد. در این الگو، مؤلفه‌ های خودکارآمدی، انگیزه و دانش سواد بدنی، به‌ ترتیب با مفاهیم « مسئولیت‌پذیری در قبال امانت الهی »، «نیت قرب» و «معرفت تنانه نفس» تعمیق و «بعد معنویت و غایت‌مندی» به عنوان هسته اصلی افزوده گردید. نتیجه اینکه این الگو، با ایجاد گذار از تربیت بدن به تربیت نفس، چارچوبی بومی - اسلامی برای ارتقای کیفی تربیت بدنی فراهم می‌ آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A comparative study of physical literacy from the perspective of Whitehead and the physiology of transcendental wisdom with an enrichment approach and presenting an existential-spiritual physical literacy model

نویسندگان [English]

  • fahimeh jamalirad 1
  • Aliyyeh Rezadad 2
  • jalileh salehi 3
  • samaneh sheikhnezami 4
1 farhangin un
2 farhangin un
3 mashhad
4 motahhar
چکیده [English]

The aim of this research was to enrich the theoretical framework of "physical literacy" by relying on the foundations of "transcendental wisdom" and presenting an existential-spiritual model. The study method was a comparative-analytical one with a Bardi model and a qualitative approach, which was carried out through the analysis of texts from two fields. The findings showed that conventional physical literacy, despite its achievements, suffers from five fundamental gaps due to its roots in secular anthropology:Lack of transcendent teleology, reductionism in motivation and the concept of the body, and neglect of moral dimensions and deep existential integrity. In contrast, transcendental wisdom, with concepts such as substantial movement and doubt of existence, considers the body as a “level of the soul” and a “staircase of transcendence” towards divine perfection. On this basis, a combined model of “existential-spiritual body literacy” was presented.In this model, the components of self-efficacy, motivation, and physical literacy knowledge were deepened with the concepts of "responsibility for the divine trust", "intention of nearness", and "bodily knowledge of the self", respectively, and "spirituality and finality dimension" was added as the main core.The result is that this model, by creating a transition from physical education to self-education, provides a native-Islamic framework for improving the quality of physical education.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Physical literacy
  • transcendental wisdom
  • spiritual physical education
  • integrated pattern
  • essential movement

مراجع

قرآن کریم.
افضلی، جمعه خان؛ و عسکری سلیمانی، امیر (1388). رابطه نفس و بدن در انسانشناسی ملاصدرا ، معرفت فلسفی، 6 (23): 119- 152.
اسدی، سعید؛ گودرزی، حجت؛ و توحیدی فر، نرجس (1398). تحلیل تطبیقی ادراک بدنمند نزد ملاصدرا و موریس مرلو-پونتی، فلسفه تحلیلی، (36): 5- 22.
بابایی، علی (1402). تحولات علم بر مبنای سه سیر فلسفی؛ نگاه ماهوی، اصالت وجود وحدت تشکیکی و وحدت شخصی، پژوهش‌های فلسفی، 17 (44): 108-129.
بابایی، علی و موسوی، سید مختار (1401).  سه مرتبه حرکت بر مبنایی سه سیر فلسفی ملاصدرا؛ حرکت طبیعی، حرکت  جوهری و حرکت تجدد امثال، پژوهش‌های فلسفی، 16 (38): 119-153.
خمینی، روح الله (۱۳۸۵). تقریرات فلسفه امام خمینی (ره)، ج۳، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
سبزواری، ملاهادی (1372). شرح الاسماء الحسنی، تهران: دانشگاه تهران.
شهگلی، احمد (1403). نقش بدن در شکل‌گیری عمل با تأکید بر دیدگاه ملاصدرا، حکمت صدرایی، 13(1): 77- 88.
کمالی، محمد مهدی؛ شه گلی، احمد؛ و پارسایی، جواد (1400). نقش بدن در پیدایش ادراکات عقلی ازمنظر ابن سینا و ملاصدرا، حکمت سینوی، 25 (65): 133- 152.
عبودیت، عبدالرسول (1385). درآمدی به نظام فلسفی حکمت صدرایی، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1360). اسرار الآیات، محقق: محمد خواجوى چاپ اول، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفۀ اسلامی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (بی تا). الحاشیة على إلهیات الشفاء، قم: بیدار.
صدرالدین شیرازى، محمد بن ابراهیم‌ (1981م)، الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الاربعة، با حاشیه علامه طباطبایى، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
صدرالدین شیرازى، محمد بن ابراهیم (1382). شرح تعلیقه صدرالمتألهین بر الهیات شفا، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.  
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم ( 1358). الواردات القلبیة. ترجمة احمد شفیعیها. بی جا.
صدرالدین شیرازى، محمد بن ابراهیم (1360). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تعلیق و تصحیح و مقدمه: جلال الدین آشتیانی، تهران: نشر دانشگاهی.
صدرالدین شیرازى، محمد بن ابراهیم‌ (1354). مبداء و معاد، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
صدرالدین شیرازى، محمد بن ابراهیم‌ (1387). المظاهر الالهیة، تهران: بنیاد حکمت صدرا.
طباطبایی، سید محمدحسین (۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
فضلی، علی (1402). چرایی و چگونگی تأثیر سلامت معنوی بر سلامت جسمانی بر پایۀ فلسفه و حکمت علوی. سلامت معنوی. ۲(۱): ۵۰-۵۷.
مجلسی، محمد باقر (1983م). بحارالانوار الجامعه لدرراخبار الائمه الاطهار (ع)، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
محمدزاده، مصطفی؛ شیخ، محمود؛ حومینیان، داوود؛ باقرزاده، فضل الله؛ و کاظم نژاد، انوشیروان (1400). ارائه مدل مفهومی توسعه سواد بدنی در ایران: بکارگیری نظریه داده بنیاد. پژوهش در ورزش تربیتی، 9(25): 195-220.
محمدی، مهدی؛ ناصری جهرمی، رضا؛ محمدجعفری، خاطره؛ نبیئی، پرستو؛ معارف، پریسا؛ میرغفاری، فاطمه؛ ناصری جهرمی، راحیل؛ و حسامپور، زهرا (1400). طراحی چارچوب شایستگی سواد بدنی دانشجویان - رویکرد فراترکیب. پژوهش در ورزش تربیتی، 9(24): 77- 106.
نجفی، رضوانه؛ و شیروانی، علی (1393). تکون و تکامل نفس از منظر ملاصدرا، آیین حکمت، 6 (19): 139- 166.
نقی پور گیوی، بهنام؛ حیدری نژاد، صدیقه؛ و رسایی راد، عبدالله (1403). چهارچوب نظری و الزامات پیاده‌سازی مفهوم سواد بدنی در مدارس آموزش و پرورش. پژوهش در ورزش تربیتی، 12(35)، 119-140.
 
Bailey, R., Armour, K., Kirk, D., Jess, M., Pickup, I., Sandford, R., & BERA Physical Education SIG. (2013). The educational benefits claimed for physical education and school sport: An academic review. Research Papers in Education, 28 (2),133- 157.
Brady Jr, (1969). A comparative analysis of selected program planning procedures for adult educational activities as perceived by adult educators and urban planners in Florida. the Florida state university.
Cunningham, Suzanne, what is a Mind? An Integrative Introduction to the Philosophy of Mind, Cambridge, Hackett Publishing Company. Inc.,2000. p.
Guthrie, W.K.C., "The Presocratic World Picture "in Philosophy before Socrates, ed. Terrence Irwin, New York and London, Garland Publishing Inc.1995, pp.62, 102.
Hackman, J.R. and Oldham, G.R. Motivation Through the Design of Work: Test of Theory. Organizational Behavior and Human Performance,1976.
Robinson, D. B., Randall, L., & Barrett, J. (2015). Physical literacy and the development of physical competence: A philosophical analysis. Journal of Physical Education and Sport, 15 (15)1, 40- 46.
Rudd JR, Pesce C, Strafford BW and Davids K (2020). Physical Literacy - A Journey of Individual Enrichment: An Ecological Dynamics Rationale for Enhancing Performance and Physical Activity in All. Front. Psychol. 11:1904.
Liu Y; Liu S.X.; Sum R.K.W;Duncan M.J; Gu Y.D; Li M.H (2024); Associations between levels of physical literacy and adherence to the 24-h movement guidelines among university students: A cross-sectional study; Journal of Exercise Science & Fitness, 22, 221- 226.
UNESCO QPE Guidelines- drowningintheshallow (2015). https://drowningintheshallow.wordpress.com/2015/04/09/unesco-qpe-guidelines/
Whitehead, M. (1993). Physical literacy: The philosophical underpinnings. Paper presented at the International Council of Sport Science and Physical Education Congress, Melbourne, Australia.
Whitehead, M. (2010). Physical literacy: Throughout the life course. London and New York: Routledge.
Whitehead, M. (Ed.). (2019). Physical literacy across the world. London and New York: Routledge.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار