بررسی تحلیلی موانع و آفات دین پژوهی مستشرقان بر اساس آموزه‌های قرآن و روایات

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه تقریب مذاهب اسلامی تهران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه تفسیر قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی تهران، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، تهران ، ایران.

چکیده

دین‌پژوهی، اگر چه دانشی کهن ولی مطالعه‌ای رو به گسترش است که هر ساله نتایج، پیامد و یافته‌های نوینی را پیش‌رو می‌نهد و ژرفای عمیق‌تری را تجربه می‌کند، به گونه‌ای که این دست‌آوردها و نتایج، تفاوت‌های زیاد و ثانیاً نتایج آن اکثراً، اعتبار علمی کوتاه مدتی داشته و با انتقادات، ردیه‌ها و نهایتاً اصلاحاتی، دگرگون می‌شوند. اکنون پرسش مهم آن است که اولاً «چه عوامل و موانعی این گونه کاستی یا تغایرها را دامن می‌زند؟» و ثانیاً «آیا این موانع و آفات از محققان ریشه می‌گیرد یا اقتضای عرصه و نوع تحقیق می‌باشد؟!» مقاله پیش‌رو، با بررسی شرایط و ویژگی‌های عرصه تحقیق در ادیان که با نوعی نقد تحلیلی- مصداقی همراه است، موانعی همچون «کمبود منابع لازم برای پژوهش» و «ضعف در روش مطلوب پژوهش» را مربوط به عرصه و نوع تحقیق و «اعتقادات فردی محقق»، «وجود پیش‌فرض‌ها» و «عدم درک معنوی موجود در ادیان» را آسیب‌هایی برخاسته از محققان این عرصه دانسته است و گونه دوم آسیب‌ها همانند «اعتقادات فردی محقق»، «وجود پیش فرض‌ها» و همچنین آسیب‌های نخستین موانع مربوط به «ضعف در روش مطلوب پژوهش»، که از شخصیت، دانش، باورها و پیش‌فرض‌های محقق نشأت می-گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical study of obstacles and pests of Orientalist theology based on the teachings of the Qur'an and hadiths

نویسندگان [English]

  • Davood Komeijani 1
  • Robabe Azizi 2
1 Assistant Professor, Islamic Denominations International, Tehran, Iran.
2 M.Sc. Department of Quran Karim Interpretation, Faculty of Quran Science, University of Quran Karim sciences, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Religious studies, although an ancient science, is an expanding study that advances new results, outcomes, and findings every year and experiences deeper depths, so that these achievements and results are very different, and secondly, the results are often credible. They have a short-term science and are transformed by criticism, denial, and ultimately reform. The important question now is, first, "What are the factors and obstacles that drive such shortcomings or changes?" And secondly, "Are these obstacles and pests rooted in researchers or is it necessary for the field and type of research ?!" The present article, by examining the conditions and characteristics of the field of research in religions, which is accompanied by a kind of analytical-exemplary critique, addresses obstacles such as "lack of necessary resources for research" and "weakness in the optimal method of research" related to the field and type of research. The individual beliefs of the researcher "," the existence of presuppositions "and" lack of spiritual understanding in religions "are considered as damages arising from researchers in this field, and the second type of damages such as" individual beliefs of the researcher "," existence of presuppositions "and also damages The first obstacles related to

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theology
  • Orientalists
  • Individual Beliefs
  • Defaults
  • Research Methods
  1. قرآن

    1. ایستویک، ادوارد؛ خاطرات سه سال اقامت یک دیپلمات در ایران؛ لندن: بی‌نا، 1861م.
    2. بدوی، عبدالرحمان؛ دفاع از قرآن در برابر آرای خاورشناسان؛ ترجمه سید حسین سیدی، مشهد: به نشر،1383ش.
    3. بلخاری قهی، حسن؛ بطن متن، قرآن، تاویل و هرمنوتیک؛ تهران: نشر حسن‌افرا،1382ش.
    4. پترسون، مایکل؛«عقل گرایی و ایمان دینی»؛ ترجمه امیر عباس علی زمانی، نقد و نظر، سال اول، شماره 3و4، 1374.
    5. جوادی آملی، عبداله؛ فطرت در قرآن، قم: إسراء، 1384.
    6. حمزه السلطان، مهدی؛ اندیشه مطهر(برگزیده هایی از آثار استاد شهید مرتضی مطهری)؛ بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1397ش.
    7. داوود عانی، عبدالقهار؛ الاستشراق و الدراسات الاسلامیه؛ بی‌جا: دارالقرآن، 1380ش.
    8. دیویی، جان؛ منطق: تئوری تحقیق، ترجمه علی شریعتمداری؛ تهران: دانشگاه تهران، 1369ش.
    9. زرکشی، بدرالدین محمد بن عبدالله؛ البرهان فی علوم القرآن؛ تحقیق: محمد ابوالفضل بینا، مصر: دار احیاء الکتب العربیه، 1376ش.
    • زمانی، محمد حسن؛ مستشرقان و قرآن(ج1و2)؛ تهران: بوستان کتاب، 1387ش.
    • سالم الحاج، ساسی؛ نقد الخطاب الاستشراقی؛ بیروت: دار المدار الاسلامی، بی‌تا.
    • سعید، ادوارد؛ شرق شناسی؛ ترجمه عبدالکریم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1377ش.
    • سیدی فضل اللهی، سید صابر؛ فلسفه در تغییر جان دیویی و ویلیام کلیفورد؛ تهران: آموزش برتر، 1395ش.
    • الشرقاوی، عبدلله؛ الاستشراق فی الفکر الاسلامی المعاصر؛ بی‌جا: دارالفکرالعربی، بی‌تا.
    • طباطبائی، محمد حسین ؛ ترجمه تفسیر المیزان؛ قم: جامعه‌ی مدرسین حوزه علمیه قم، 1374ش.
    • فرانکفورد، چاوا/ نچماس، دیوید؛ روش‌های پژوهش در علوم اجتماعی؛ ترجمه فاضل لاریجانی و رضا فاضلی، تهران: توس، 1381ش.
    • قرائتی، محسن؛ تفسیرنور؛ تهران: مرکز فرهنگی درس هایی از قرآن، 1383ش.
    • کریمی نیا،مرتضی؛«درآمدی بر مباحث زیبایی شناسی در مطالعات قرآن پژوهی غربیان با تاکید بر کتاب خداوند زیباست»؛ ترجمان وحی، شماره 20، ص 54-34 ، 1385.
    • کلینی، محمد بن یعقوب؛ کافی؛ تهران: کتاب فروشی علمیه اسلامی، 1369ش.
    • کمیجانی، داود؛ پژوهشی توصیفی در کتب مقدس، تهران چاپ و نشر ارشاد، 1384 ش
    • کمیجانی، داود؛ علم تطبیق ادیان؛ تهران: راه ابریشم، 1388ش.
    • گلدزیهر، ایگناس؛ مذاهب التفسیر الاسلامی؛ مترجم: عبدالحلیم نجار، بیروت: داراقرا، 1413ش.
    • ____،______؛((مجله تاریخ اسلام درآینه پژوهش))؛ قم، موسسه آموزشی وپژوهشی امام خمینی (ره) شماره 54.
    • لامان؛ «عوامل ارتباط بین اسلام و غرب، دیدگاه­ها و تحلیل­ها»؛ بولتن دفتر مطالعات سیاسى و بین‏المللى وزارت امور خارجه، سال دهم، شماره‏103، 1375ش.
    • مطهری، مرتضی؛ فطرت؛ تهران: صدرا، 1388ش.
    • مطهری، مرتضی؛ مجموعه آثار مطهری(آینده انقلاب اسلامی ایران)؛تهران: صدرا، 1376ش.
    • مکارم شیرازی، ناصر؛ ترجمه قرآن؛ قم: دارالقرآن، 1373ش.
    • مکارم شیرازی، ناصر؛ تفسیر نمونه؛ چاپ1، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1374ش.
    • نهج‌البلاغه، علی بن ابی طالب، گردآونده محمد بن حسین شریف رضی، ترجمه محمد دشتی، قم، ایران، 1379.
    • الیاده، میرچا؛ فرهنگ و دین: برگزیده مقالات دائره المعارف دین؛ مترجم: مجید محمدی، تهران: طرح نو،1374ش.

     

      Burnes, Alexander. (2014). Travels into Bokhara, by Alexander Burnes. United Kingdom: Cambridge University Press.                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

    Dammen McAuliffe, Jane.(2000). Encyclopaedia of the Quran. Bostan: Brill.

    Hick, John.(1990). Philosophy of religion. America Prentice: Hall.

    Jones, Lindsay., Eliade, Mircea.& Adams, J. Charles.(2005). Encylopedia of religion. Detroit: Macmillan Reference USA.

    Noldeke, Theodor. The Quran, in the Quran Critical Concept in Islamic1.Studies, ed Colin Tumer, Vol I, PP. 72-95.

    Timothy, J. Madigan.(2010). W K Clifford and The Ethics of Belief. Cambridge: Scholars Publishing