اصول مراحل سه گانه رشد و تربیت در روایات و تطبیق آن بر آموزش جنسی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی ایران، مشهد، ایران.

2 دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.

چکیده

مسائل جنسی به طور عام و آموزش جنسی به طور خاص مورد توجه اندیشمندان علوم مختلف بوده است. از سوی دیگر، در مراحل آموزش به طور مطلق، خصوص مراحل سه گانه رشد و تربیت در اسلام، مورد توجه خاص علمای اسلامی قرار گرفته است، اما بررسی عمیق کمتری در این زمینه به چشم می‌خورد. اما در خصوص مراحل آموزش جنسی در اسلام پیشینه‌ای یافت نشد. این مقاله با هدف پاسخگویی به مراحل آموزش جنسی در اسلام، بررسی مراحل تعلیم و تربیت و تطبیق آن بر آموزش جنسی و اکتشاف مراحل آموزش جنسی در اسلام را هدف خود قرار داده که با روش کیفی و کتابخانه‌ای به اکتشاف این امر با تحلیل مفهومی منابع مکتوب روایات مورد نظر پرداخته است. این پژوهش به این نتیجه رسیده است که مراحل آموزش جنسی در تمامی مراحل از لحاظ سنی، از مراحل رشد مصطلح و نیز مراحل رشدی که در روایات ذکر شده است، تبعیت نمی‌کند و مراحل آموزش جنسی قبل و بعد از ازدواج به جای محدودشدن به سنین خاص، به همان نام مرحله اکتفا می‌شود. با این وجود، اصول و نکات حاکم بر مراحل سه گانه رشد اسلامی در آموزش جنسی نیز جریان دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The principles of the three stages of growth and education in traditions and its application to sex education

نویسندگان [English]

  • Ahmad Emami Rad 1
  • maryam Mashhad Alipur 2
1 Assistant Professor, Astan Quds Razavi Islamic Research Foundation, Mashhad, Iran.
2 Ph.D. of Quran and Hadith, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Sexual issues in general and sexual education in particular have been of interest to thinkers of various sciences. On the other hand, in the stages of absolute education, especially the three stages of growth and education in Islam, it has been given special attention by Islamic scholars, but less in-depth investigation is seen in this field. However, no history was found regarding the stages of sex education in Islam. This article aims to respond to the stages of sex education in Islam, examine the stages of education and its application to sex education and explore the stages of sex education in Islam, which is explored with a qualitative and library method by conceptual analysis of written sources. The desired narrations have been discussed. This research has come to the conclusion that the stages of sex education in all stages in terms of age do not follow the conventional growth stages as well as the growth stages mentioned in the traditions, and the stages of sex education before and after marriage instead of being limited to specific ages. name of the stage is enough. Nevertheless, the principles and points governing the three stages of Islamic growth also apply in sex education.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Education stages
  • sex education
  • play
  • tolerance
  • politeness

مراجع

  1. منابع فارسی

    1. ابن‌ جوزی، عبدالرحمن ابن علی (1415ق). الموضوعات. بیروت: دار الکتب العلمیّۀ.
    2. ابن‌عباد، صاحب و اسماعیل ابن‌عباد (1414ق). المحیط فی اللغة. بیروت: عالم الکتاب.
    3. ابن‌فارس، احمد (1404ق). معجم مقاییس اللغۀ. قم: مکتب اعلام الإسلامی.
    4. ابن‌مسکویه، احمد بن محمد (1394ش). تهذیب ‌الأخلاق. تهران: عرفان.
    5. ابن‌منظور، محمّد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
    6. احمدی‌پور، یونس و احمدی‌پور، سیدمیثم، (1396ش)، مراحل تعلیم و تربیت در اسلام از منظر ابن‌سینا، دومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و رفتاری. تهران.
    7. اعرافی، علی‌رضا (1393ش). فقه تربیتی، ج 1. تحقیق و تگارش: سیدنقی موسوی، قم: اشراق و عرفان. چ دوم.
    8. اعرافی، علی‌رضا (1396ش). فقه تربیتی، ج 24؛ تربیت عبادی. تحقیق و نگارش: مهدی شکراللهی، قم: اشراق و عرفان.
    9. اعرافی، علی‌رضا (1396ش). فقه تربیتی، ج 26؛ تربیت جنسی. تحقیق و نگارش: احمد امامی‌راد. قم: اشراق و عرفان.
    10. امامی‌راد، احمد (1395ش). اخلاق در مشاوره و روان‌شناسی. قم: المصطفی. چ 3.
    11. امامی‌راد، احمد. محامی، مصطفی (1393ش)، بررسی مفهوم أدب و تأدیب و نسبت آن‌‌ها با تربیت و واژه‌های مرتبط دیگر، فقه تربیتی، شماره 2، ص 31-56.
    12. انصاری شیرازی، قدرت الله و دیگران (1429ق). موسوعۀ أحکام الأطفال و ادلّتها. قم: ائمه اطهار (ع).
    13. برک، لورا، روان‌شناسی رشد، ج 1؛ از لقاح تا کودکی، ترجمه یحیی سیدمحمدی، (1400ش)، تهران: ارسباران.
    14. بهایی، محمد بن عز الدین حسین (شیخ بهایی) (1390ق). الوجیزۀ فی علم الدّرایۀ. چاپ اول، قم: بصیرتی.
    15. پسندیده، عباس (1395ش). روایات «سبع سنین» در فرزندپروری، گونه‏ها و تحلیل درونی آن‌ها، علوم حدیث، دوره ۲۱، شماره ۸۱، ص ۳ـ۲۴.
    16. جوهری، اسماعیل بن حماد (1410ق). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیّة، بیروت: دار العلم للملایین.
    17. حر عاملی، محمد بن حسن (1409ق). وسائل ‌الشیعة، قم: مؤسسة آل‌البیت (ع).
    18. حسینی زبیدی، محمدمرتضی (1414ق). تاج العروس من جواهر القاموس‏، تحقیق، علی هلالی و علی سیری، اول، بیروت: دارالفکر.
    19. حلی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (1411ق). الخلاصة. قم: دار الذخائر.
    20. راغب اصفهانى، حسین بن محمّد (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دار العلم و الدار الشامیّة.
    21. رزاقی، رضا، (1395ش)، ارزیابی سلامت جنسی نوجوانان تحت مراقبت شبانه‌روزی و اثربخشی برنامه جامع آموزش جنسی (تربیت جنسی) بر ارتقای دانش، نگرش و خودپنداره جنسی، به راهنمایی: احمد برجعلی و فرامرز سهرابی، تهران، دانشگاه علامه طباطبائی، دکتری، علوم تربیتی.
    22. زمخشری، أبو القاسم (1979م). اساس البلاغۀ. بیروت: دار صادر.
    23. سعدی شیرازی، ابومحمد مصلح‌الدین (1398ش). بوستان سعدی. مصحح: محمدعلی فروغی. تهران: قفنوس. چ 19.
    24. سعدی شیرازی، ابومحمد مصلح‌الدین (1398ش). گلستان سعدی. مصحح: محمدعلی فروغی. تهران: قفنوس. چ 29.
    25. شکوهی، غلام‌حسین (1387ش). تعلیم و تربیت و مراحل آن. مشهد: به‌نشر. چ 22.
    26. صدوق، محمد بن علی (1403ق)، الخصال، قم: جامعه مدرسین.
    27. صدوق، محمد بن علی (1413ق). من لایحضره الفقیه. قم: اسلامی.
    28. طبرسی، حسن بن فضل (1370ش). مکارم الأخلاق. قم: شریف رضی.
    29. طوسی، محمد بن حسن (1407ق). تهذیب الأحکام. تهران: دار الکتب الإسلامیّة.
    30. طوسی، محمد بن حسن. (بی‌تا). الفهرست. نجف: المکتبة المرتضویّة.
    31. عسکری، حسن بن عبدالله (1400ق). الفروق فی اللغۀ. بیروت: دار الافاق الجدیدة.
    32. فراهیدی، خلیل بن احمد (1410ق). کتاب العین. قم: هجرت.
    33. کشی، محمّد بن عمر (1348ش). رجال الکشی. مشهد: دانشگاه مشهد.
    34. کلینی، محمد بن یعقوب (1364ش). الکافی. قم: دارالکتب الاسلامیة، چ 4.
    35. گروهی از نویسندگان؛ زیر نظر مصباح یزدی، محمدتقی (1390ش). فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی. تهران: مدرسه.
    36. مجلسی، محمدباقر (1410ق). بحار الأنوار. بیروت: مؤسسة الطبع و النشر.
    37. مسعودی، عبدالهادی (1389ش). آسیب شناخت حدیث، قم: زائر.
    38. المناوی، عبدالرؤوف محمد (1391ق). فیض القدیر فی شرح جامع الصغیر. بیروت: دار الفکر.
    39. موسوی، سیدعباس و امامی‌راد، احمد (1398ش)، کتاب جامع رضایت جنسی همسران، تهران و قم: پژوهشکده باقرالعلوم.
    40. نجاشی، احمد بن علی (1365ش). رجال النجاشی. قم: جامعة مدرّسین حوزه علمیه قم.
    41. هیثمی، علی بن ابوبکر (1408ق). مجمع الزوائد و منبع الفوائد. بیروت: دار الکتب العلمیّۀ.

    منابع لاتین:

    1. Lenderyou, G. (1994), "Sex education: A school-based perspective", Sexual and Marital Therapy, vol 9 (2), P.127-144.
    2. Ponton, L. (2000). The Sex Lives Tenagers: Revealing the Secret Word of Adolescent Boys and Girls, New York: Penguin Putman, p 2.
    3. UNESCO (2009). International Technical Guidance on Sexuality Education. Paris: Unesco. Online at http://data.unaids.org/pub/ External Document
    4. Weerakoon, P. (1994), "sexuality education or allied health professionals: A program to meet individual student needs", Journal of Sex Education and Therapy, vol 20 (1), P.41-46.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار