مبانی انسان‌شناختی نظام اقتصادی اسلام بر اساس دیدگاه علامه طباطبایی(ره)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فرهنگیان

2 پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

هویت و عقلانیت و مبانی تعریف شده برای انسان، بنیان تشکیل نظام اقتصادی به عنوان یکی از مهم‌ترین

ارکان زندگی اجتماعی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش حکمی-اجتهادی، به دنبال تبیین علّی روابط میان

مبانی انسان‌شناختی و اصول بایسته نظام اقتصادی بوده و مبتنی بر داده‌های کتابخانه‏ای انجام گرفته است. از جمله

متفکران برجسته جهان اسلام که با تحلیل نظریات انسان‌شناختی ایشان می‌توان نظام اقتصادی اسلامی جامعی را ارائه نمود، علامه طباطبایی(ره) است. بنابر یافته‌های این تحقیق، مبانی انسان‌شناختی علامه با بیان نظریه فطرتمندی،

غایتمندی، ذوابعاد بودن انسان، سعادت‌طلبی، کرامت، عدالت در قوای انسانی و اصل مملوکیت انسان، ضرورت

ابتنای نظام اقتصادی بر وحی و فطرت و شکل‌گیری آن در راستای قرب الهی، لزوم تحقق نظام اقتصادی

فضیلت‌محور و توجه به سعادت حداکثری در این نظام، لزوم حفظ کرامت انسانی و ضرورت تحقق نظام اقتصادی

عدالت‌محور و نیز مالکیت عرَضی انسان در این ساختار را اثبات نموده و به این ترتیب نظام اقتصادی مطلوب را

ارائه می‌دهد. انجام فعالیت اقتصادی تحت چنین ساختاری، سبب ترجیح سعادت اخروی بر سود دنیوی و توجه

توأمان به امر دنیا و آخرت و یکی از عوامل تحقق حیات طیبه و زندگی گوارای انسانی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Anthropological foundations of Islamic economic system based on Allameh Tabatabai's point of view

نویسندگان [English]

  • Fateme Hashemian 1
  • Abdolhosein Khosroopanah 2
1 دانشگاه فرهنگیان
2 Research Institute of Islamic Culture and Thought
چکیده [English]

Identity and rationality and the foundations defined for humans, the foundation of the formation of the economic system as one of the most important

It is the pillars of social life. The present research, using the ijtihad method, seeks to explain the causal relationships between

The anthropological foundations and principles of the economic system are based on library data. Including

The prominent thinkers of the Islamic world, who can present a comprehensive Islamic economic system by analyzing his anthropological theories, is Allameh Tabatabai (RA).According to the findings of this research, Allameh's anthropological foundations by expressing the theory of nature

Purposefulness, multidimensionality of man, hedonism, dignity, justice in human powers and the principle of human ownership, the need to preserve human dignity and the need to realize the economic system

It has proved the justice-oriented as well as the temporal ownership of man in this structure and thus the desired economic system

Offers. Carrying out economic activity under such a structure causes the preference of hereafter happiness over worldly profit and attention

Twins are important for this world and the hereafter, and one of the factors for the realization of a good life and a happy human life

کلیدواژه‌ها [English]

  • anthropological foundations
  • economic system
  • Islam
  • Allameh Tabatabai

مراجع

  1. قرآن کریم

    1. باز، رمون، اقتصاد سیاسی، ترجمه منوچهر فرهنگ، اول، تهران، انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، 1367.
    2. بشلر، ژان، خاستگاه‌های سرمایه‌داری، ترجمه رامین کامران، اول، تهران، البرز،1370.
    3. تودارو، مایکل، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ج1، ترجمه غلامعلی فرجادی و حمید سهرابی، اول، سازمان برنامه و بودجه، 1366.
    4. جمعی از نویسندگان، یادنامه مفسر کبیر استاد علامه طباطبایی، اول، قم، شفق، 1361.
    5. جوادی آملی، عبدالله، انتظار بشر از دین، اول، قم، انتشارات اسراء،1381.
    6. جوادی آملی، عبدالله ، اسلام و محیط زیست، اول، قم، انتشارات اسراء، 1386.
    7. خسروپناه، عبدالحسین، منظومه فکری امام خمینی(ره)، چهارم، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1396.
    8. خسروپناه، عبدالحسین ، در جستجوی علوم انسانی اسلامی، اول، قم، نشر معارف، 1392.
    9. خسروپناه، عبدالحسین، روش‌شناسی علوم اجتماعی، اول، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، 1394.
    10. خمینی، سید روح‌الله، شرح چهل حدیث، اول، تهران، تبیان، 1377.
    11. خمینی، سید روح‌الله ، صحیفه نور، پنجم، تهران، تبیان، 1389.
    12. خمینی، سید روح‌الله ، وصیت‌نامه الهی سیاسی امام خمینی (ره).
    13. دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، مبانی اقتصاد اسلامی، هشتم، تهران، سمت، 1393.
    14. سبحانی، حسن، نظام اقتصادی اسلام، قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۳.
    15. صدر، محمد باقر، اقتصاد ما: بررسی‌هایی درباره مکتب اقتصادی اسلام، ترجمـه اسـپهبدی، ج1و2، انتشارات اسلامی، 1360.
    16. صدر، محمد باقر ، اقتصادنا، اول، قم بوستان کتاب، 1385.
    17. صدر، محمد باقر، سنت‌های تاریخ در قرآن، سوم، ترجمه سید جلال موسوی، تهران، روزبه،1383.
    18. طباطبایی، سید محمد حسین، اسلام و انسان معاصر، اول، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1382.
    19. طباطبایی، سید محمد حسین ، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج3، سیزدهم، تهران، انتشارات صدرا، 1388.
    20. طباطبایی، سید محمد حسین ، المیزان فی تفسیر القرآن، ج1 و 3 و 5 و 10 و 16 و 18 و 20، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1372.
    21. طباطبایی، سید محمد حسین ، بررسی‌های اسلامی، اول، تنظیم هادی خسرو شاهی، ج1و2، قم، بوستان کتاب، 1387.
    22. طباطبایی، سید محمد حسین ،رساله الولایه، ترجمه صادق حسن زاده، اول، قم، مطبوعات دینی، 1386.
    23. طباطبایی، سید محمد حسین، روابط اجتماعی در اسلام، ترجمه محمد جواد حجتی، اول، قم، بوستان کتاب، قم، 1378.
    24. طباطبایی، سید محمد حسین ، انسان از آغاز تا انجام، ترجمه و تعلیقه صادق لاریجانی، اول، تهران، الزهرا، 1369.
    25. طباطبایی، سید محمد حسین ، آغاز پیدایش انسان، اول، بنیاد فرهنگی امام رضا(ع)، 1361.
    26. کلینی، محمدبن یعقوب، کافی، قم، دارالحدیث، 1429ق.
    27. لاژوژی، ژوزف، نظام‌های اقتصادی، ج۱، سوم، ترجمه شجاع الدین ضیائیان، دانشگاه تهران، 1384.
    28. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، دار الاحیاء التراث العربی، ۱۴۳۰ ه.ق.
    29. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، 1373.
    30. میرمعزی، سید حسین، ساختار کلان نظام اقتصادی اسلام، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1381.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار