بازتولید گفتمان سنتی - عاطفی ادراک زنان زائر کربلا از امام حسین (ع) و عاشورا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

در ایران، عشق به امام حسین با ابعاد عاطفی و احساسی خاصی گره خورده است. مهم‌ترین هدف این مقاله، مطالعه تفسیر درک معنایی زائران زن کربلا از امام حسین(ع) و واقعه عاشورا است. مشارکت کنندگان این پژوهش، زنان زائر استان اصفهان که در خرداد تا شهریور 1401 به کربلا اعزام شده اند، است. این پژوهش در فرودگاه شهید بهشتی اصفهان و هتل‌های کربلا و نجف به مطالعه تفسیر زائران امام حسین (ع) با روش کیفی پدیدار شناسانه در سال 1401 با شرکت 25 نفر از زائران زن با تکنیک بحث گروهی متمرکز و مصاحبه های اکتشافی و عمیق انجام شده است. روش نمونه‌گیری هدفمند بود. در فرایند تحلیل داده ها با روش تحلیل تماتیک از 8 زیر مضمون عشق، برانگیختگی همدلی، درک سنتی، درک هژمونی، درک فرهنگی، عدم درک عقلانی، عدم درک اقتدار و عدم بازاندیشی و اندیشه ورزی سه تم و مضمون اصلی گفتمان عاطفی، ناتوانی در درک عاملیت و هنجارهای فرهنگی درک امام حسین(ع) شکل گرفت. نتایج تحلیل کیفی مصاحبه‌ها نشان داد که درک معنایی زنان زائر از امام حسین(ع) و قیام عاشورا، گفتمان سنتی و عاطفی است. با تحلیل داده ها، فرضیه «ماندگاری زنان در بازتولید گفتمان سنتی - عاطفی امام حسین(ع) و واقعه عاشورا" شکل گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Reproducing the traditional-emotional discourse of the perception of women pilgrims of Karbala

نویسنده [English]

  • Mojdeh Kiani
Associate Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In Iran, love for Imam Hossein is tied to certain emotional dimensions. The most important goal of the article is to study the interpretation of the interpretation of the meaning understanding of the female pilgrims of Karbala about Imam Husayn (a.s.) and the uprising of Ashura. This research was conducted in Shahid Beheshti Airport of Isfahan, Karbala and Najaf to study the interpretation of the pilgrims of Imam Hussein (AS) with the phenomenological qualitative method in 1401 with the participation of 25 female pilgrims with the technique of focused group discussion and exploratory and in-depth interviews. The sampling method was purposive. In the process of data analysis, using the thematic analysis method, 8 sub-themes, three themes and the main theme of the emotional discourse, inability to understand the agency and cultural norms of understanding Imam Hussein (AS) was formed. Women's understanding of the meaning of Imam Hussain (AS) is traditional and emotional. By analyzing the data, the hypothesis of "women's traditional permanence in the emotional discourse of Imam Hussein (a.s.) and the Ashura uprising" was formed and became dominant as a discourse.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imam Hussain (AS)
  • Ashura
  • Karbala
  • the young pilgrims

مراجع

بیتس، دانیل و پلاگ، فرد(۱۳۷۵) انسان‌شناسی فرهنگی، محسن ثلاثی، تهران: علمی.
ربانی‌زاده, سید محمدرحیم, محمدزاده, سیدحسام. (1399). نقد کتاب تحول گفتمانی در گزارش واقعۀ کربلا با رویکرد گفتمانی لاکلائو و موفه. پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی, 20(1), 127-149. doi: 10.30465/crtls.2020.5041.
دورکیم، امیل (1383) صور بنیانی حیات دینی، ترجمه پرهام، باقر، تهران، مرکز.
سایکس،ا. (1374) فریدریش شلایرماخر، ترجمۀ منوچهر صانعی دره­بیدی، تهران: گروس.
شجاعی زند،ع.ر.(1384)«مدلی برای سنجش دین­داری درایران»، مجله جامعه­شناسی ایران،دوره­ ششم، شماره1،صص 34ـ66.
شجاعی زند،علیرضا.(1388).تبارشناسی «­تجربۀ دینی­» در مطالعات دین­داری.
فیاض، ابراهیم، و رحمانی، جبار. (1385). مناسک عزاداری و گفتمان کربلا در دین ورزی اقشار فرودست شهری. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 2(6)، 57-79. SID. https://sid.ir/paper/118268/fa.
کافی مجید(1383.) دین و علوم اجتماعی/قم:پزوهشکده حوزه و دانشگاه.
کاهیرده، نسیم، و بهار، مهری. (1389). تحلیل گونه های گفتمانی متاثر از محتوای مناسک عاشورا (از خلال تحلیل گفتمان نشریات مرتبط با موضوع عاشورا). پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، -(5)، 157-174. SID. https://sid.ir/paper/144773/fa.
کیانی, مژده, ربانی‌خوراسگانی, علی، یزدخواستی, بهجت. (1389). مطالعه چگونگی توزیع قدرت در خانواده؛ مدلی بر اساس نظریه مبنایی (GT)(مطالعه نمونه‏های شهر اصفهان. خانواده پژوهی (2)6 . https://jfr.sbu.ac.ir/article_95674.html
کیانی، مژده. (1393). تجربه زنان از خشونت خانگی: یک مطالعه کیفی. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 3(1)، 14-26. SID. https://sid.ir/paper/215450/fa.
گلابی, فاطمه, & دلاورقوام, زهرا. (1399). تحلیل گفتمان رویکرد علمای دینی به تعزیه حسینی. جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام, 8(16), 263-284. doi: 10.22070/iws.2020.4370.1776.
مفتخری، حسین، و رنجبر، محسن. (1387). رویکرد احساسی - عاطفی به واقعه عاشورا در ایران (از صفویه تا مشروطه) . شیعه شناسی، 6(24)، 169-212. .SID. https://sid.ir/paper/393704/fa
مطهری مرتضی  (1384). حماسه حسینی/تهران: صدرا.
یوآخیم واخ 1389. جامعه شناسی دین.ترجمه شهید آزادگان.تهران: سمت.
 یوسف زاده  حسن.(1389). نگاهی انتقادی بر رویکرد پدیدارشناسانه پیتر برگر درباره دین و نظم اجتماعی. نشریه معرفت فرهنگی اجتماعی ، شماره2.
 
Berger, P. (1980) The Heretical Imperative: Contemporary Possibilities of Religion Affirmation, London: Collins.
Cornwall, M. Et Al. (2019) “The Dimensions Of Religiosity: A Conceptual Modelv With An Empirical Test”, In Journal Of Review Of Religious Research, Vol. 27 (3): 244-266.
Davis, C. (1989) The Evidential Force Of Religious Experience, Oxford: New York.
Glock, C. & Rodney, S. (1965) Religion and Society in Tension, Chicago: Rand Macnally& Company.
Greely, A. (1975) The Sociology Of The Paranormal, London: Sage.
Himmelfarb, H. (1975) “Measuring Religious Involvement”, In Social Forces Vol.53(4): 606618.
Husein, U. M. (2018). A phenomenological study of Arbaeen foot pilgrimage in Iraq. Tourism Management Perspectives, 26, 9-19.
James, W. (1982). The Varieties Of Religious Experience, U.S.A: Penguin Book.
Moufahim, M., & Lichrou, M. (2019). Pilgrimage, consumption and rituals: Spiritual authenticity in a Shia Muslim pilgrimage. Tourism Management, 70, 322-332.‏

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار