تحلیل مبانی هستی‌شناختی سلامت معنوی در قرآن کریم

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه حکیم سبزواری

2 دانشگاه سبزواری- گروه علوم قرآن و حدیث

3 پژوهشگر پسا دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

چکیده

هر حوزه‌ای از علم سلامت مانند سلامت معنوی که در پی ورود به واقعیت تجربی به هدف ایجاد تغییر است، در جهان‌بینی حاکم بر آن ریشه دارد و نمی‌تواند بدون توجه به مبانی پارادایمی خود، طراحی و اجرا شود. مرز فارق نظریۀ سلامت معنوی مرسوم با سلامت معنوی برآمده از آیات قرآنی در توجه به این مبانی است. مهم‌ترین مبانی قرآنی سلامت معنوی مبانی هستی‌شناسی، انسان‌شناختی و ... است که زمینه‌ساز طراحی نظریۀ سلامت و گذار به مدل سلامت معنوی قرآنی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به دنبال پاسخ به این سؤال است که مبانی هستی‌شناسی سلامت معنوی از منظر قرآن کریم چیست و چگونه در متن سلامت معنوی جریان می‌یابد؟ یافته‌های پژوهش حاکی از این است که نوع تلقی از هستی، مؤلفه‌های خدامحوری، مادی و فرامادی بودن موجودات هستی، هماهنگی و نظام‌مندی هستی، هدف‌داری، باور به جهان غیب و عالم آخرت، مرگ و معاد و معنی‌داری رنج و زندگی از جمله مواردی است که در تحقق سلامت معنوی تأثیرگذار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analyzing the Ontological Foundations of Spiritual Health in The Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Kazem Alavi 1
  • farzad nirhkd 2
  • Rezvaneh Dastjani Farahani 3
1 Hakim Sabzevari University
2 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.
3 Postdoctoral Researcher, Department of Quran and Hadith Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.
چکیده [English]

Any field of health studies, such as spiritual health, which seeks to be involved in the experimental field for the purpose of making changes, is rooted in the worldview dominating it and cannot be designed and implemented without considering its paradigmatic foundations. The difference between current spiritual health theory and spiritual health derived from Quranic verses is in regard to these basics. The most important Quranic foundations of spiritual health are the ontological, anthropological, etc. foundations that lay the foundation for the design of health theory and the transition to the Quranic formation of spiritual health.
The current research, with descriptive-analytical method, seeks to answer the question that what are the foundations of the ontology of spiritual health from the perspective of the Holy Quran and how does it lead into spiritual health? The findings of the research indicate that attitude toward being, God-centered components, materiality and immateriality of being, consistency and systematicity of being, purposefulness, believing in the invisible world and the hereafter, death and resurrection, and meaningfulness of suffering and life are effective in realizing spiritual health.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spiritual Health
  • Ontological Foundations
  • Holy Quran
  • Islam

مراجع

  1. قرآن کریم
    1. ابن شاذان، محمدبن احمد، 1407ق، مائة منقبة من مناقب أمیر المؤمنین علی بن ابی طالب و الأئمة من ولده علیهم السلام من طریق العامة، به اهتمام مدرسه الامام المهدی(عج)، قم، مدرسه الامام المهدی(عج).
    2. ابن‌فارس، احمد، 1410ق، معجم‏ مقاییس‌اللغه، ج3، بیروت، الدارالاسلامیه.
    3. ابن‌‌منظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسان العرب، ج15، بیروت، دارصادر.
    4. اداره اطلاعات سازمان ملل متحد، 1354ش، راهنمای سازمان ملل، ترجمة منصور فراسیون، تهران، وزارت علم و آموزش عالی.
    5. ایمان، محمدتقی، 1393ش، فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    6. ایمان، محمدتقی، کلاته ساداتی، احمد، 1399ش، فلسفۀ تحقیق در علوم اجتماعی، تهران، سمت و پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی.
    7. بلاکهام، ه .ج، 1368ش، شش متفکر اگزیستانسیالیسم، ترجمة محسن حکیمی، تهران، نشر مرکز.
    8. جوادی ‌آملی، عبدالله، 1390ش، تفسیر انسان به انسان، قم، اسراء.
    9. حسینی‌طهرانی، سیدمحمدحسین، 1361ش، معادشناسی، ج6، تهران، حکمت.
    10. د.یالوم، اروین، 1391ش، روان­درمانی اگزیستانسیال، ترجمة سپیده حبیب،‌ تهران، نشر نی.
    11. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، 1412ق، مفردات فی غریب القرآن، ج1 و 2، به کوشش صفوان عدنان داودی، بیروت: دارالعلم الدارالشامیه.
    12. رشاد، علی اکبر؛ عباس‌زاده، مهدی، 1399، «نگاهی به مبانی دین‌شناختی و انسان‌شناختی و برخی شاخص‌های سلامت معنوی»، نشریۀ فرهنگ و ارتقای سلامت فرهنگستان علوم پزشکی، سال چهارم، ش سوم، صص240ـ246، تهران، فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران.
    13. سارتر، ژان پل، 1358ش، اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر، تهران، نشر مروارید.
    14. سارتر، ژان پل، بی‌تا، هستی و نیستی، ترجمۀ عنایت الله شکیباپور، تهران، دنیای کتاب.
    15. صدر، سیدمحمدباقر، 1395ش، پژوهش‌های قرآنی، ترجمه سیدجلال میرآقایی، قم، دارالصدر.
    16. طباطبایی، سیدمحمدحسین، 137ش، تفسیر المیزان، ج17، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    17. طریحی، فخرالدین، 1375ش، مجمع­البحرین، ج6، تحقیق احمد حسینی، تهران، کتابفروشی مرتضوی.
    18. عطاس، سیدمحمدنقیب، 1375ش، مراتب و درجات وجود، ترجمۀ سد جلال‌الدین مجتبوی، تهران، مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران با همکاری مؤسسه بین‌المللی اندیشه و تمدن اسلامی.
    19. علیزمانی، امیرعباس، 1383ش، «ایمان دینی و رنج‌های وجودی»، فصلنامة پژوهش‌های فلسفی و کلامی، سال 5، ش 20، صص 49ـ26، قم، دانشگاه قم.
    20. موفق، علیرضا، 1388ش، معنای زندگی، تهران، کانون اندیشه جوان.
    21. فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد، 1410ق، العین، ج 7، قم، هجرت.
    22. کلینی، محمدبن یعقوب، 1387ش، الکافی، ج3 و 15، ایران، مؤسسه دارالحدیث.
    23. کونگ، هانس، 1391ش، هنر زیستن، ترجمة حسن قنبری، قم، نشر دانشگاه ادیان و مذاهب.
    24. محمدپور، احمد، 1397ش، روش در روش: دربارۀ ساخت معرفت در علوم انسانی. تهران، لوگوس.
    25. مطهری، مرتضی، 1358ش، بیست گفتار، ج2، تهران، صدرا.
    26. مطهری، مرتضی، 1387ش، مجموعة آثار، ج2، قم، نشر صدرا.
    27. معین، محمد، 1371ش، فرهنگ فارسی، ج2، تهران، سپهر.
    28. مکارم شیرازی، ناصر، 1380ش، پیام امام، ج3، قم، انتشارات علی بن ابیطالب.
    29. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، 1371ش، تفسیر نمونه، ج1و2و3، تهران، دارالکتب الإسلامیه.
    30. منسوب به امام صادق(ع)،1400ق، مصباح الشریعه، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار